2 Ocak 2013 Çarşamba

An Emprical Study of the Relation between USD and Gold Prices Based on their TL Values

As mentioned in the study, there have been so many studies for understanding the relationship between gold and USD. Here in this study, we will try to find the correlation of USD and gold by using their TL based values. These studies should be also conducted regarding the time series studies but here we will be focused on standard regression analysis. 

Aim of the Reserach
The aim of the research is finding the relationship between the prices of gold and USD in order to lead the investors to better financial decisions on these investment instruments.

Scope of the Reserach
The data set has been extracted for the period covering 1990 to 2009.

Data of the Reserach 
The data have been extracted from TCMB (Central Bank of Turkey) website.

The Methodology and the Software Used
Correlations analysis and the simple regression analysis have been used to determine the relation between two variables. SPSS 15.0 has been used to analyse the data.

The Findings
We have assumed that the dependent variable is gold (y) and the independent variable is USD (x). The linear regression equation is supposed to be:

y = a + b x

We will try to show if gold prices have been affected from USD prices. The data have been entered to SPSS with linear regression method. The following assumptions of linear regression have been analysed:  
  • Independence of Error Terms: Successive residuals are not correlated.  If they are correlated, it is known as autocorrelation.
  • Homoscedasticity: The variance of the error terms is constant for each value of x,    
  • Multicollinearity: There is no relation between the independent variables (applicaple only in the multi linear regression models)
  • Normally Distributed Error Terms: The error terms follow the normal distribution
For autocorrelation we have analysed the durbin watson statistics from the following output. The relevant statistics is should be around 1.5-2.5 in order to show that there is no autocorrelation however, it is very much smaller then the lower cap. This shows that there is autocorrelation. If we had only looked at the R value (correlation coefficient) we wolud have concluded that the correlations is high between these variables. But due to the high autocorrelation the R is not reflecting the true correlation.

The following figure also shows the autocorrelation. As the value of the gold increases the values of the residuals increase.

Therefore, we need to make transformations on y (gold) and x (USD) variables by using the following methodology.

ytrans = yt – ρ yt-1
xtrans = xt – ρ xt-1

ρ has been calculated to be 1 (very strong autocorrelation) and after all of these transformations the following table is handed.


After understanding that there will not be autocorrelation in the following linear regression equation, we will try to analyse Homoscedasticity.

Trans_y = a + b Trans_x

For understanding homoscedasticity, we need to look at the spearman correlation between the independent variable and the absolute value of the error terms. According to the following table, the spearman correlation is very small which tells us that there is no correlation between the absolute value of the errors and the independent variable (trans_x)

                                                                              
The third assumption is that there is no multicollinearity but since this is applicaple only in the multi linear regression models we don’t need to analyse this.

The last assumption is the normal distribution of the errors. We will try to calculate the skewness and kurtosis values in order to measure the normality. The figures are showsn as follows:

                                                      Statistics

Unstandardized Residual
 
N
Valid
237
Missing
1
Skewness
,368
Std. Error of Skewness
,158
Kurtosis
10,433
Std. Error of Kurtosis
,315



The ratios of Skewness to its standard error and Kurtosis to its standard error are analysed. The ratios are 2.32 and 33.12 respectively. Since both of them are higher than 2 we can say that the distribution is not normal. Therefore another transformation should be applied on the data.

After making different transformations we have concluded on the logarithmic transformation. The transformed variables have been transformed again by logarithma. Then the equation becomes:

Log(Trans_y) = a + b log(Trans_x)

Afterwards, the normality again was not satisfied. Due to this we have put some of the data (outliers) out of the analysis since they were increasing the kurtosis and skewness. These data are as follows: July97, Aug00, Feb01, Jan03, Jun04, Sep04, Apr05, Nov05, Nov06, Feb08, Marc09 and Oct09.

Afterwards, the distribution becomes more normal.


The other tables are as follows for the equaiton Log(Trans_y) = a + b log(Trans_x)

                                  Descriptive Statistics


Mean
Std. Deviation
N
logtransY
-1,3773
,97934
139
logtransX
-2,4413
,99206
139



Very high and positive correlation (92.2%) has been found as follows.


 According to the following table the durbin watson stat seems to be fine. Furthermore, the following polts sho that there is no autocorrelation.

According to the following table the significance level is 0% which shows that the model explains the relation between two variables.

                                                                                ANOVA(b)

 
 
Model

Sum of Squares
df
Mean Square
F
Sig.
1
Regression
112,472
1
112,472
774,883
,000(a)
Residual
19,885
137
,145


Total
132,357
138




a  Predictors: (Constant), logtransX
b  Dependent Variable: logtransY


The coefficients show that the equaiton should be:

Log(Trans_y) = 0.844 + 0.910 log(Trans_x)

The significance of the coefficients are good enough.

The conclusion is there is positive and high correlation between USD and gold in terms of TL prices.

1 Ocak 2013 Salı

Uluslararası Muhasebe Standartları

Muhasebe standartları, finansal tablolarda belirli işlemlerin nasıl yansıtılacağını gösteren geçerli bildirilerdir. Buna göre, finansal tabloların adil sunumu için muhasebe standartlarına uyumlu olması gerekmektedir.

Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS) Yönetim Kurulu tarafından yürürlüğe konulan standartlar, “Uluslar arası Finansal Raporlama Standartları (UFRS)” olarak adlandırılır. IFRS, UMS’lerden oluşur ve UMS 1’e göre finansal tablolar, UFRS’nin tüm gerekliliklerini yerine getirmeden UFRS ile uyumlu olduğundan bahsedilemez.[1]

Uluslar arası Muhasebe Standartları Kurulu
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (IASB); merkezi Londra-İngiltere’de bulunan, bağımsız, özerk muhasebe standartları hazırlama ve yayınlama konusunda genel kabul görmüş tek otoritedir. Kurul üyeleri, dokuz kişiden oluşur. Kurul; kamu yararına, genel amaçlı finansal tablolarda, şeffaf ve karşılaştırılabilir bilgiyi gerekli kılan, tek ve yüksek kalitede, anlaşılabilir ve uygulanabilir küresel muhasebe standartları geliştirmeye amaçlamaktadır. Ek olarak, Kurul, ulusal muhasebe standardı belirleyicileri (yapıcıları) ile birlikte çalışarak, dünya genelinde muhasebe standartlarını birbirine yakınlaştırmayı amaçlamaktadır. [2]

IASB’nin yapısı şu temel unsurları kapsar:
IASC Vakfı; Standart Danışma Konseyi ve Finansal Raporlama Değerlendirme Komitesi yanında iki temel organı (Mütevelli Heyeti ve IASB) olan bir örgüttür. IASC Vakfı Mütevelli Heyeti, IASB üyelerini tayin eder, yönetimi icra eder ve gerekli sermayeyi artırır, buna karşın IASB muhasebe standartlarını oluşturmada tek sorumludur.

Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulunun başlangıcı, Uluslararası Muhasebe Standartları Komitesine (IASC) dayanmaktadır. Komite; Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya, Japonya, Meksika, Hollanda, İngiltere, İrlanda ve ABD’de bulunan muhasebe örgütlerinin aralarında imzaladıkları bir anlaşma sonucunda 1973 yılında kurulmuştur.

Muhasebe örgütlerinin uluslararası alandaki çalışmaları, 1977 yılında Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu (IFAC) çatısı altında organize oldu. 1981 yılında, IASC ve IFAC; IASC’nin uluslararası muhasebe standartlarını oluşturmada ve uluslararası muhasebe sorunları üzerinde tartışma çalışmaları yayınlama konusunda tek ve tam yetkili olduğu konusunda anlaşmaya vardılar. Aynı dönemde, IFAC’ın tüm üyeleri IASC’nin de üyesi oldular. Bu ilişki, IASC Tüzüğü’nün -yenilenmenin bir parçası olarak- Mayıs 2000’de değişmesine kadar devam etti. Bugün, uluslar arası muhasebe standartları, aşağıdaki gibi yapılanmaktadır.

UMS’nin yapılanması[3]
 Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının Yaygınlığı
Uluslar arası Finansal Raporlama Standartları, oldukça etkili muhasebe standartları seti olarak dünyaca benimsenmiş ve 90’dan fazla ülke UFRS’yi izleyeceklerini taahhüt etmiştir. Birçok ülkede de borsa listeleri ve ulusal menkul kıymetler yasaları menkul kıymet çıkartan yabancı şirketlere kendi konsolide mali tablolarını UFRS’ye göre hazırlamalarına imkan tanımaktadır. Bu kategorideki sermaye piyasaları; Avustralya, Almanya ve Birleşik Krallıktır. 1 Ocak 2005’ten itibaren tüm Avrupa Birliği ülkelerindeki menkul kıymet üreten şirketler mali tablolarını UFRS’ye göre hazırlamaya başlamıştır.

UFRS Genel Standartları
UFRS Genel Standartları aşağıda gösterilmiştir:[4]

IFRS 1 Uluslarararası finansal raporlama standartlarına ilk kez uyarlama
IFRS 2 Pay tabanlı ödeme IFRS 3 İş Kombinasyonları IFRS 4  Sigorta Kontratları ayrıca : IFRS 4 Sık sorulan sorular  ve Finansal araçlarla ilgili projeler
IFRS 5 Satış ve Devamı olmayan operasyonlar için tutulan duran varlıklar
IAS 1 Finansal Tabloların Sunumu IAS 2 Envanter IAS 7 Nakit Akım Tablosu IAS 8 Muhasebe Kuralları, Muhasebesel Tahminlerindeki Değişimler
IAS 10 Bilanço tarihinden sonraki işlemler IAS 11 Tefsir Kontraktları IAS 12 Gelir vergileri IAS 14 Segment Raporlama IAS 16 Mal, Mülk ve Ekipman IAS 17 Kiralar IAS 18 Hasılat IAS 19 İşçi hakları IAS 20 Devlet tahsisi muhasebesi ve devlet yardımının iifşası IAS 21 Döviz kurlarının değişiminin etkileri
IAS 23 Ödünç alma maliyetleri IAS 24 İlgili parti ifşaları IAS 26 Emeklilik maaşı planları muhasebesi ve raporlaması IAS 27 Konsolide ve ayrı finansal tablolar IAS 28 Örgütlere yatırımIAS 29 Hiperenflasyonist ekonomilerde finansal raporlama IAS 30 Finansal tablolarda bankaların ve benzer finansal kurumların ifşası IAS 31 Ortaklıklara yatırım IAS 32 Finansal Araçlar: İfşa ve Sunum
IAS 33 Hisse başına kazançIAS 34 Ara dönem finansal raporlama IAS 36 Varlıkların azalması IAS 37 Provizyonlar, Şarta bağlı aktifler ve şarta bağlı pasifler
IAS 38 Maddi olmayan varlıklarIAS 39 Finansal Araçlar: Fark etme ve Ölçüm
IAS 40 Yatırım Malları IAS 41 Tarım


[1] IASB “Are International Financial Reporting Standards Mandatory?”
<http://www.iasb.org/about/faq.asp?showPageContent=no&xml=18_14_24_17122003.htm>
[2] TURMOB, “IASB”
<http://www.turmob.org.tr/uluslararasi/IASB.doc>
[3] IASB, “Structure”
<http://www.iasb.org/about/structure.asp>
[4] IASB, “Summaries of International Financial Reporting Accounting Standards”
< http://www.iasb.org/standards/summaries.asp>

IAS 38 Maddi olmayan duran varlıkların mali tablolara alınması ve değerlemesine ilişkin hususlar

Maddi olmayan duran varlıkların mali tablolara alınması ve değerlemesine ilişkin hususlar IAS 38 standardı ile düzenlemiştir. Bu standardın amacını, maddi olmayan duran varlıkların özellikle başka bir IAS düzenlemesine konu olmayan muhasebesel uygulamasını düzenlemek olarak özetlemek mümkündür. Söz konusu standart ticari işletmelerin ancak ve ancak belirli kesin kriterlere uyulması durumunda tanıması gerekliliğini vurgulamakta ve maddi olmayan duran varlıkların değerinin nasıl ölçüleceğini belirlemektedir.[1] 

IAS 38 kapsam olarak yazılım, patent, telif hakkı, ve lisans gibi fikri haklar da dahil olmak üzere bütün gayrı maddi varlıklara uygulanabilmektedir.

Bu kavramlara açıklık getirmek için aşağıdaki gayri maddi hakların tanımlanması faydalı olacaktır:
  • Lisans: Tescilli olan yada tescil başvurusu yapılan marka, patent, faydalı model yada endüstriyel tasarımların kullanma hakkının belirli bir süre için başka bir şahsa yada firmaya kiralanması işlemi lisans olarak tanımlanabilir.[2] Lisans veren taraf bu hakkı kendi kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere de aynı hakla ilgili lisans verebilecektir.
  • Marka: Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar malların biçimi veya ambalajlarının gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işaret[3] olarak tanımlanmıştır. Bir başka deyişle marka, müteşebbisler veya özel kişiler tarafından piyasaya sunulan mal ve hizmetleri tanımlayan ayırt edici işarettir.
  • Patent: Türkiye’de ve dünyada yeni olan sanayiye uygulanabilen ve tekniğin bilinen durumunun aşılması kriterine uygun olan buluşların sahiplerine belirli bir süre (20 yıl), bu buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınmasıdır.[4]
  • Faydalı Model: Türkiye’de ve dünyada yeni olan sanayiye uygulanabilen buluşların, sahiplerine belirli bir süre (10 yıl) bu buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınmasıdır.[5]
  • Franchising: bir ticari işletmenin başka bir ticari işletmeye mallarını satma, mamulünü üretme, hizmetlerini sergileme veya ismini kullanma hakkını vermesi”[6] olarak tanımlanmaktadır.

IAS 38 kapsamına giren maddi olmayan varlıklar, bazı koşulların gerçekleşmesi halinde finansal tablolarda varlık olarak gösterilebilir.  

Bu koşullar, kısaca:[7]
  • tanımlanabilir bir varlık olması,
  • varlığa ilişkin olarak gelecekte ekonomik fayda sağlama ihtimali olması ve
  • varlığın maliyetinin güvenilir olarak hesaplanabilmesidir.

Bu koşul ve ilkeler işletme dışından alınan veya işletme tarafından üretilen maddi olmayan varlıklara ilişkin ilave muhasebeleştirme kriterlerini kapsar. Buna göre maddi olmayan varlıklar satın alınmak suretiyle, ticari bir bileşimin bir parçası olarak, devlet tahsisi, varlıkların değiş tokuşu veya işletmenin kendisi tarafından yaratılması ve/veya üretilmesi suretiyle elde edilebilmektedir. 

Ancak IAS 38’e göre, şerefiye, marka, müşteri listeleri, yayım hakları gibi bir işletme tarafından içeride üretilen kalemler varlık olarak muhasebeleştirilememektedir. Bununla birlikte, bazı geliştirme ve araştırma harcamaları masraf olarak yansıtılmak suretiyle bir maddi olmayan varlığın muhasebeleştirilmesine sebep olabilir. İşletme tarafından geliştirilmiş bilgisayar yazılımları buna örnektir. Zira donanım maliyetleri, satın alımları ve kullanışları, olası gelecek faydalar, kaynaklar ve teknolojik fizibilite muhasebeleştirme aracı olarak kullanılabilmektedir 

IAS 38 kapsamına giren maddi olmayan varlıkların muhasebeleştirilebilmesi için tanımlanabilir olması, üzerinde kontrol sağlanması, varlıktan gelecekte ekonomik fayda sağlama ihtimalinin bulunması ve gelecek maliyetlerin hesaplanabilmesi gerekmektedir. Maddi olmayan varlıkların tanımlanabilir olması ise ayrılabilir olması, diğer bir deyişle ayrılarak satılmasının, devredilmesinin, lisanslanmasının, kiralanmasının mümkün bulunmasına bağlıdır.  

Ticari bir bileşenin içinde elde edilen maddi olmayan bir varlığın adil değerinin saptanamaması, söz konusu maddi olmayan varlıkların hukuki yada sözleşmesel haklardan doğmasından kaynaklanabildiği gibi, bunların ayrılabilir olmamasından veya ayrılabilir olmasına rağmen daha önce aynı yada benzer varlıkların mübadelesine ilişkin işlemlerin mevcut olmamasından ve bu sebeple adil değerin başka türlü saptanabilmesi için değerlenemeyen değişkenlere dayanılmak zorunda kalınmasından kaynaklanabilmektedir. 

Sonuç olarak görüldüğü gibi işletmenin içeride ürettiği markalar hariç gayrı maddi olmayan varlıkların değerinin saptanarak muhasebeleştirilebilmesi için ilk adım olarak söz konusu varlığın gelecekteki ekonomik getirileri saptanabilir olmalıdır. Gelecek ekonomik menfaatlerin olasılığı, varlığın üzerinde oluşacak şartlara ilişkin makul ve desteklenebilir varsayımlara özelliklede fizibilite çalışmalarına dayandırılmalıdır. Ayrı olarak yada ticari bir bileşenin içinde elde edilen maddi olmayan varlıklar için bu şartın her zaman gerçekleştiği kabul edilmektedir. 


[1] Erdem Türkekul, “Eser Sahibinin Hakları ve Bağlantılı Haklar Ön Raporu,”
<http://plan9.dpt.gov.tr/oik04_fikrimulkiyet/EserHaklari_OnRapor_14_10_05.doc> 
[2] Simaj Patent, “Lisans Sözleşmeleri,”
<http://www.simaj.com.tr/sozlesme_orta.htm>
[3] Emre Alcan, “Marka ve Marka Hakkının Korunması,”
< http://www.hukukcu.com/bilimsel/kitaplar/marka_hakki_korunmasi.htm >
<http://www.turkpatent.gov.tr/tpe/index.jsp?sayfa=201>
[5] TPE,
[6] Macide Soğur, İşletme Sistemi Olarak Franchising (İstanbul: DER, 1993), 6.
[7] Türkekul,