Perakendeyi Yeniden Tanımlamak Adlı Kitap Özeti

Philip Kotler ve Giuseppe Stigliano tarafından kaleme alınan "Perakendeyi Yeniden Tanımlamak: Dijital Sonrası Dünya İçin 10 Yol Gösterici İlke", perakende sektörünün dijital dönüşüm sonrası geldiği noktayı ve geleceğini analiz eden bir eserdir.

Kitabın yapısı perakendeciler ve markalar için belirlenen  "10 temel ilke"  etrafında kurgulanmış bir yapıya sahiptir. Kitap, dijital dünyanın artık bir "trend" değil, yaşamın bir parçası olduğu "dijital sonrası" (post-digital) çağda başarılı olmanın stratejilerini sunar.

Yazarlar, geleneksel perakende anlayışının artık geçerli olmadığını savunur. Günümüzde başarı; sürdürülebilirlik, çeşitlilik, kapsayıcılık ve sorunsuz bir müşteri deneyimi sunan hibrit (fiziksel ve dijital) modellere bağlıdır. Kitap, işletmelerin değer zincirini baştan aşağı yeniden tasarlamaları gerektiğini vurgular.

Yeni teknolojinin altı kolaylaştırıcısı olarak da şunları sayabiliriz; Açık kaynak yazılım, Bilgi işlem gücü, Internet, Bulut bilişim, büyük veri ve mobil cihazlar.

Perakendeyi çağlara ayırdığımızda karşımıza şunlar çıkar:

Perakende 0.0: MÖ 6000 ile MS 1900 lü yıllar arası fiziki, satıcı kabliyetine ve bilgi asimetrisine dayalı yöntem.

Perakende 1.0: 1900 lü yıllarda açık raflı mağazaların yükselişi

Perakende 2.0: 1930 larda AVM lerin yükselişi.

Perakende 3.0: 1990 larda E-ticaretin hayatımıza girmesi

Perakende 4.0: Her yerde ticaret. 2000 ile 2020 arası yıllarda. P2P, Sosyal medya.

Perakende 5.0: Teknoloji her yerde ama görünmez. Optichannel ile olunması gereken yerlerde olmayı başarmak. Makine insan dengesinin kurulması. İnsan avatarları ile alışveriş. Bir şeyin dijital olması gerçek olmadığı anlamına gelmez. 

Kitap, her bir ilkeyi detaylandıran bölümlerden oluşur. İşte perakendenin yeni dünyasını şekillendiren bu 10 ana başlık:

1.  Geriye Doğru Koşmak (Adaptasyon):  Evvelce yaşanan gelişmelere bakarak ileriye dönük kararlar vermemek gerekir. Değişimin hızı karşısında işletmelerin çevik olması ve geleneksel yöntemleri bırakıp değişime öncülük etmesi.

2.  Amaç, İnsanlar, Gezegen – Dolayısıyla Kâr:  Kârın sadece finansal bir sonuç değil, toplumsal fayda (sürdürülebilirlik ve etik) sağlandığında kalıcı olacağı ilkesi. Tüketicilerin %60 ı işletmenin çevresel duyarlılığı olmasına önem veriyor. Oysa 50 yıl önce Milton Friedman işletmenin tek amacının hissedar için karın maksimizasyonudur. 

3.  Doğrudan Tüketiciye (D2C) Devrimi:  Aracısız satışın hem bir fırsat hem de risk olması; markaların kendi kanallarını kontrol etme zorunluluğu. Mevcudiyet ve konum birbirinden ayrılıyor. Presence and location. ABD deki katı atıkların üçte biri e-ticaret ambalajlarından kaynaklanıyor. 

4.  Hibrit Modelin Gücü:  Fiziksel mağazanın deneyim merkezine, dijitalin ise satış ve kolaylık kanalına dönüştüğü kusursuz bir entegrasyon. Müşterilere ağaç görseli gösterdiğinizde %70 i yavaş gönderiyi kabul ediyor. 

5.  Veri Odaklı Karar Alma:  Müşteriyi anlamak için büyük veriyi (big data) kullanmak ve kişiselleştirilmiş bir alışveriş deneyimi sunmak. Pazarlamanın amacı satışı gereksiz kılmaktır. Jobs’un dediği gibi ne istediklerini bilmek tüketicilerin işi değildir. Özelleştirme (customization) ile kişiselleştirme (personalization) arasında karar vermek gerekiyor. Kişiselleştirme zor ve maliyetli ama yüksek gelir grubu için çok önemli. Özelleştirme az maliyetli ama doğrudan müşteriyi tanımayı engelliyor. 

6.  Müşteri Yolculuğunda Süreklilik:  Fiziksel, dijital ve sanal dünyalar arasında müşterinin hiçbir kopukluk yaşamadan hareket edebilmesini sağlamak. Eskiden çoklu (multi) kanal amaçlanıyordu. Sonra omni (bütüncül) kanal karşımıza çıktı. Şimdi ise opti (optimum) kanal karşımıza çıkıyor. Şirketler en doğru teması amaçladıkları verimli bir iş birliğini amaçlıyor. Yüksek temas ile yüksek teknoloji arasında bir etkileşim kurmak önemli hale geliyor. Süreçlerde bazı alanları bilinçli şekilde insan dokunuşuna bırakmalıyız. 

7.  Ekosistem İşbirlikleri: Tek başına var olmak yerine, tamamlayıcı markalarla ve platformlarla güçlü bir iş ağı kurmak.

8.  Çalışan Deneyimi:  Müşteri deneyimini iyileştirmek için önce çalışanların bağlılığını ve mutluluğunu sağlamanın kritik önemi.

9.  Kapsayıcılık ve Çeşitlilik:  Farklı tüketici gruplarını dışlamayan, etik değerlere sahip çıkan bir marka kimliği oluşturmak. Fakat bunun da bir ölçüsü olması lazım. Woke Washing denilen etik değerleri kullanarak reklam yapmak toplumda çok tepki topluyor. 

10.  Sürdürülebilir Büyüme Stratejisi:  Kısa vadeli kazançlar yerine uzun vadeli değer yaratma odaklı bir yönetim anlayışı.

Kotler ve Stigliano'ya göre "perakendeyi yeniden tanımlamak", dijital teknolojiyi bir araç olarak kullanırken odağa  insan değerlerini ve etik sorumluluğu  koymaktır. Kitap, hem küçük işletmeler hem de büyük kuruluşlar için, teknolojinin yarattığı gürültü arasında kaybolmadan "nasıl anlamlı ve kârlı bir perakende markası olunur" sorusuna yanıt aramaktadır.

Amaç, Anlam ve Tutku Adlı Kitaptan Notlar

Merhaba,

HBR tarafından yayımlanan ve çok sayıda makaleden oluşan "Duygusal Zeka, Amaç, Anlam ve Tutku" adlı kitaptan önemli gördüğüm notları sizler ile paylaşmak istiyorum.

İnsanların sadece %31'i işini bağlılıkla yapıyor. 

İşyeri; aile, mahalle, kulüp gibi toplulukların tamamlayıcısı hatta alternatifi olabilir. 

Sürekli aynı şeyi yapmak sıkışmışlık duygusu oluşturabilir. işinize çok fazla karışıldığını yöneticinizin mesleki gelişiminizi görmediğini veya umursamadığını düşünüyor olabilirsiniz. 

Mark Twain: "Hayatınızın en önemli iki gününden biri doğduğunuz, diğeri de neden doğduğunuzu öğrendiğiniz gündür."

Kennedy NASA ziyaretinde bir temizlik görevlisine ne iş yaptığını sorar. görevli de Aya insan göndermeye yardımcı oluyor der. bu gerçekten amaç birliği için harika bir örnektir.

Hayatta amacı olan insanların erken ölüm riskinin olmayanlara göre %15 az olduğu ortaya çıkmış. Doktorlar amacı olan insanların daha az rahatsızlandığını söylüyor.

Şu üç düşünce yapısından hangisine veya hangilerine daha fazla odaklanıyorsunuz. maaş, kariyer ve anlam. eğer anlam sizin için daha önceli ise o zaman mutlu çalışırsınız demektir. 

Oliver Holmes "birçoğumuz içimizdeki müziği hiç çalmadan mezara giriyor"

2016 yılında Deloitte tarafından yapılan bir araştırmada kariyer planı ve hayallerini destekleyen şirketlerde çalışanların daha sadık olduğu ortaya çıkmış. 

Aşağıdaki beş soru bir insanın hayattaki ve işteki anlamını bulmasına yardımcı olacaktır: Hangi konuda iyisin? Neyi yapmayı seversin?, Hangi iş sana verimli olduğunu hissettirir? Sana ivme kazandıracağını hissettiren şeyler nelerdir? Başkalarıyla ilişkilerin nasıl?

İşi anlamlı kılan liderler; meraklı, mücadeleci, çalışanları işe alırken değerleri önemseyen ve insanlara alan tanıyan kişilerdir.

Duygu, motivasyon ve algıyı üst düzeye çıkaran en önemli şey anlamlı bir iş yapmak ve o işte ilerleme kaydetmektir. Bir insanın en mutlu ve motive olduğu an işinde ilerleme kaydettiği andır. 

Katalizör ve Besleyici olmak lazım. Katalizör insanlar çalışanlarının işlerinde yol açarlar, onlara yardımcı olurlar. Besleyici olanlar ise onları takdir eder olumlu geri bildirimlerde bulunurlar. Bunun tersi olanlar ise baskılayıcılar ve toksik insanlardır. 

İlerleme motivasyonu da artırır. ilerleme kaydeden inanlar daha iyi gün geçirirken gerileme yaşayanlar daha fazla kötü gün geçiriyor. Hatta kötü gün geçirenlerin üzerindeki katalizör etkisi bile sınırlı oluyor.  

İyi bir liderlik için pozitif ortam oluşturmak, kimseyi suçlamadan plan yapmak, günlük faaliyetleri ve ilerlemeleri takip etmek, liderin kendisini bir kaynak olarak konumlandırması ama her şeye karışmaması gerekir.

En Necat Adlı Kitaptan Notlar

İbn-i Sina’nın Kitâbü'n-Necât (Kurtuluş Kitabı) adlı eseri, onun devasa ansiklopedik külliyatı olan Eş-Şifâ’nın daha öz ve anlaşılır bir özeti niteliğindedir. Eser, İslam felsefesinin temel taşlarını oluşturan üç ana bölüm üzerine inşa edilmiştir. 1027 yılında yazılmış olup, 1593’te Roma’da basılmıştır. 

İbni Sina nefislerin akli aleme dönüşmek suretiyle Tanrı’ya giden yolda ulaşacakları son merhameti belirterek insanın elde etmesi gereken iki yetkinlikten birinin nazari (teorik) diğerinin ise ameli (pratik) olduğunu belirtir. Bu çabaya da felsefe adını verir. 

İşte bu üç bölümün özeti ve temel kavramları aşağıda açıklanmaktadır:

1. Mantık

İbn-i Sina'ya göre mantık, felsefeye giriş kapısıdır ve doğru düşünmenin kurallarını belirleyen bir "alet" ilmidir. Bu bölümde İbn-i Sina, zihnin hatalı düşüncelerden korunması için gerekli olan araçları ele alır. Bilgiyi elde etme yöntemleri olan tasavvur (kavramları tanımlama) ve tasdik (yargıda bulunma) üzerinde durur. Tasavvur tanımla, tasdik kıyasla elde edilir. Tasavvur zihnimizde oluşan görüntüdür. Tasdik ise bir yargıda bulunmaktır. 

Bunu biraz daha açalım. 

Tanım, Tasavvur, Kıyas, Tasdik, Bilgi gibi bir süreç vardır. 

Tanım, insan akıllı canlıdır.

Tasavvur, zihnimde oluşturdum, insan kavramını anladım.

Kıyas, Bütün insanlar ölümlüdür, Ali de ölümlüdür. Bilgi bu aşamada oluşmaya başlıyor. 

Tasdik, Ali ölümlüdür. Burada hüküm veriliyor. 

Bilgi, bu bilgi mantıken güvenilir. Burada bilgiyi mühürlüyorum.

Yargıda bulunmak için kanıtlar gerekir. Bunlar; kesin bilgiye dayanan delil yani Burhan, tartışma ile oluşturulan Cedel, ikna yöntemi ile ilgili Hatabe ve hayal gücü ile ortaya çıkan Şiir’dir.

Mantık matematikte ispat kurmak, tıpta tasdik yapmak, hukukta delil değerlendirmek, bankacılıkta fraud paterni koymak. 

Bazı temel kavramlara bakalım.

Tümel (Külli): Zihinde birçok şeye ortak olabilen genel kavramlardır (örneğin; "insan" kavramı tek bir kişiye değil, tüm insanlara delalet eder).

Beş Lafız (el-Külliyyâtü'l-Hamse): Cins, tür, fasıl, hassa ve genel araz. Bir şeyi tam olarak tanımlamak için kullanılan mantıksal araçlardır.

Kıyas: Öncüllerden zorunlu olarak bir sonuca varma sürecidir. İbn-i Sina’ya göre mantığın en yetkin biçimidir.

Marifet ve İlim: Marifet bilmekten ziyade idrak edebilmektir. İlim ise öğrenmektir. 

2. Doğa Bilimleri (et-Tabîiyyât)

Bu bölüm, değişime uğrayan, hareket eden ve madde ile kayıtlı olan varlık alanını inceler. Fiziksel dünyanın işleyişini, cisimlerin yapısını, hareketin nedenlerini ve ruhun bedene olan etkisini konu alır. İbn-i Sina, Aristotelesçi bir bakış açısıyla evrendeki değişimi madde ve form (suret) ilişkisi üzerinden açıklar.

Bir şey önce kuvve halindedir. Sonra fiil haline gelir. Tohumun bitki olması gibi. Çocuğun yetişkin olması gibi. Kuvve potansiyel enerjiyi, fiil ise kinetik enerjiyi anlatıyor gibi. Kuvvetler üç çeşittir. İçsel kuvvet, yer çekimi gibi doğal hareketi temsil eder. Dışsal kuvvet, taşın yukarıya atılması gibi zoraki kuvveti ifade eder. Nefsi kuvvet ise iradi kuvveti ifade eder. 

Tabii varlıklar kendi içlerinden hareket eder, yapay varlıklar ise dış güçler ile hareket eder. Dört tür hareket vardır:

Mekan bakımından. Arabanın hareket etmesi.

Nicelik bakımından. Büyüme ve küçülme gibi.

Nitelik bakımından. Isınma, soğuma gibi.

Cevher bakımından. Olma ve bozulma gibi.

Ayrıca sebep teorisinden bahseder. 

Maddi neden. Neyden oluşmuş? Tuğla

Formal neden. Biçimi nedir? Mimari plan

Fail neden. Kim yapmış? Usta

Gaye neden. Neden yapılmış? Barınma 

Bu bölümdeki temel kavramlar aşağıda belirtilmiştir: 

Madde (Heyula) ve Suret: Bir şeyin hammaddesine "madde", ona o varlık olma özelliğini veren forma ise "suret" denir. Bir masa örneğinde ahşap madde, masanın şekli ise surettir.

Hareket: Bir varlığın kuvve halinden (potansiyel) fiil haline (gerçekleşmiş) geçişidir. 

Nefis (Ruh): İbn-i Sina için nefis, bedenin yetkinliğidir. Bitkisel, hayvani ve insani nefis olmak üzere dereceleri vardır. İnsani nefis (akıl), maddeden bağımsız olarak var olabilir.

3. Metafizik (el-İlâhiyyât)

Eserin zirvesi kabul edilen bu bölüm, varlık ve varlığın ilk ilkeleri ile ilgilenir. Maddeyle hiçbir ilişkisi olmayan, duyular ötesi varlıkları ve "Varlık olarak Varlık"ı inceler. Tanrı'nın varlığı, birliği ve evrenle olan ilişkisi (sudûr teorisi) bu bölümün ana konusudur.

Tabiat ilmi hareket eden varlıkları inceler. İlahi hikmet (metafizik) varlık olmak bakımından varlığı araştırır. Bir şeyin var olması ne demektir? Sorusunu yanıtlamaya çalışır.

Bazı kavramlar tanımlanamaz. Varlık, birlik, şey vb. 

Varlıklar ikiye ayrılır. Cevher yani öz, varlığı için başka varlığa ihtiyacı olmayan, Araz ise varlığı başkasına ihtiyaç duyan anlamına gelir. En Necat’ta 10 kategori vardır. Bunlardan ilki Cevheri diğer dokuzu Araz’dır. Bunlar; Kemmiyet, Keyfiyet, İzafet, Mekan, Zaman, Duruş, Sahiplik, Etki, Edilgenlik.

Aşağıdaki süreç Akla ulaşmak anlamında önemlidir. 

Mahiyet - Varlık - Mümkün/Zorunlu Varlık - Nefs - Akıl 

Mahiyet bir şeyin ne olduğunu, özünü anlatır. Bir insanı düşünebiliriz, ama onun var olduğunu söyleyemeyiz. Bir şeyin özünün olması onun var olmasını zorunlu kılmaz. 

Vacib (Zorunluluk) ve İmkan: Varlığı kendinden olan (Vacibü'l-Vücûd - Tanrı) ile varlığı bir dış nedene bağlı olan (mümkün varlıklar) arasındaki ayrımdır. Zorunlu Varlığın olmaması düşünülemez. Oysa mümkün varlığın olmaması düşünülebilir. 

Vacibü'l-Vücûd: Varlığı zorunlu olan, var olmak için başka bir şeye ihtiyaç duymayan tek varlıktır.

İlk neden teorisi şunu söyler. Evrende her şey mümkündür. mümkün olanın nedeni gerekir. Sebeple sonsuz kadar gidemez. İlk sebep zorunlu varlığın olmasıdır. 

Tek bir Tanrı olabilir. Eğer iki tanrı olursa bu birinin eksiğinin diğeri tarafından tamamlanması anlamına gelir. Zorunlu bir varlık eksik olamaz. Tanrı değişmez, değişim eksik olanın tamamlanmasıdır. 

Sudûr Teorisi: Evrenin, ilk ilke olan Tanrı'dan taşma yoluyla nasıl meydana geldiğini açıklayan kozmolojik sistemdir. Tanrı evreni karar vererek yönetmez, evren zaten Tanrı’dan taşarak oluşmuştur. 

Tanrı’dan ilk akıl meydana gelir. Bu diğer akıllara doğru iner. 

Son olarak da kötülük iyiliğin olmamasıdır. Varlık iyidir, kötülük ise varlığın eksik olmasıdır. Eksiklik, arıza, düzensizliktir. Savaş barışın olmaamsıdır. 

İlahi hikmetin amacı ilk nedeni ve varlığı anlamaktır.  

Yukarıda belirtildiği gibi Kitâbü'n-Necât’'ın ismi, "necat" yani "kurtuluş" kelimesinden gelir. İbn-i Sina'ya göre insan, ancak bu üç disiplin (mantık, fizik, metafizik) aracılığıyla zihnini arındırıp hakikat bilgisine ulaştığında, cehaletin karanlığından kurtulup "felsefi kurtuluşa" erebilir.