Turkiye'de FAtura Süreçlerinde Yeni bir Uygulama: e-Fatura

e-Fatura, kağıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahip ve önceden tanımlanmış kullanıcıların Universal Business Language (UBL) standardında ve Elektronik Kayıt Belge Sistemine (EKBS) uyumlu elektronik belge olarak düzenledikleri faturaları, belirlenen veri aktarım protokolü aracılığı ile veya Gelir İdaresi Başkanlığı’na dosya aktarımı şeklinde kullanabilecekleri bir uygulamadır.

e-Fatura Avantajları

Maliye Bakanlığı e-fatura ile maliyetlerin düşürülmesi ve verimliliğin artırılmasını hedeflemiştir ve e-Fatura özellikle şirketler ile tedarikçi/müşterileri arasında faturalama işlemlerinin çok sık olduğu durumlarda;

Ø  Süreçleri kısaltma, (Muhasebe Süreçleri, Teyit süreçleri, Ödeme süreci)

Ø  Nakit akışını hızlandırma,

Ø  Baskı, çıktı alma, kağıt, posta giderlerini azaltmak,

Ø  Müşteriler ile kurum arasındaki uyuşmazlıkları azaltmak,

Ø  Yasal yükümlülükleri yerine getirmeyi kolaylaştırmak,

Ø  Entegrasyonu izleyebilmek ve raporlayabilmek gibi avantajlar sağlamaktadır.

Mal veya hizmet satışı dolayısıyla fatura düzenlemek zorunda olan mükellefler, genel hükümler çerçevesinde kağıt fatura düzenleyebilecekleri gibi e-Fatura da düzenleyebilecekler fakat aynı mal veya hizmet satışı işleminde hem kağıt faturanın hem de elektronik faturanın bir arada düzenlenmesi mümkün olmayacak. Müşterinin talep etmesi durumunda ise genel hükümler çerçevesinde sadece kağıt fatura verilmesi zorunlu olacak.

e-Fatura Uygulamasının başlangıç olarak, anonim ve limitet şirket statüsünü haiz mükelleflerin uygulama kapsamında e-Fatura gönderme veya almasına izin verilecek. İlk etapta 421 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında;

Ø  4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında madeni yağ lisansına sahip olanlar ile bunlardan 2011 takvim yılında mal alan mükelleflerden 31/12/2011 tarihi itibariyle asgari 25 Milyon TL brüt satış hasılatına (ciro) sahip olanlar ile,

Ø   6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli (III) sayılı listedeki malları imal, inşa veya ithal edenler ile bunlardan 2011 takvim yılında mal alan mükelleflerden 31/12/2011 tarihi itibariyle asgari 10 Milyon TL brüt satış hasılatına (ciro) sahip olanlar,

Ø  01/09/2013 tarihine kadar Gelir İdaresi Başkanlığı’na yazılı olarak başvurmak ve 31/12/2013 tarihine kadar e-Fatura uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmiştir.

E-fatura Uygulaması

e-Fatura uygulamasından yararlanmak için 3 (üç) farklı yöntemden biri seçilebilir. Bu kapsamda;

Ø  Başkanlık tarafından www.efatura.gov.tr internet adresi üzerinden ücretsiz olarak sunulan GİB Portal 

Ø  Bilgi İşlem Sistemi altyapınızın yeterli olması durumunda Bilgi İşlem Sisteminin Entegrasyonu

Ø  Başkanlık’tan özel entegrasyon izni almış mükelleflerin bilgi işlem sistemleri kullanarak Özel Entegrasyon

E-Fatura Portalı

e-Fatura Uygulamasını kendi bilgi işlem sistemi aracılığı ile kullanma konusunda yeterli alt yapıya sahip olmayan kullanıcıların uygulamadan yararlanabilmelerini sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.

Sisteme kayıtlı olan kullanıcılar, e-Fatura Portalı aracılığı ile;

Ø  UBL-TR Fatura formatına uygun e-fatura oluşturulabilir,

Ø  Oluşturulan e-faturalar sistemde kayıtlı kullanıcılara gönderilebilir,

Ø  Harici programlar aracılığı ile UBL-TR formatına uygun olarak oluşturulan, Mali Mühür ile onaylanan faturalar portala yüklenerek alıcısına gönderilebilir,

Ø  UBL-TR Fatura formatına uygun e-fatura alınabilir,

Ø  Gönderilen ve alınan e-faturalar elektronik ortamda arşivlenebilir.

Hazırlayan: Rukiye Üke

Türkiye'de Tarım Bankacılığı

2000’li yıllara kadar çiftçilerin bankacılık ihtiyaçları tek bir bankadan, Ziraat Bankasından karşılanıyordu. Şimdi ise bankaların çoğunda Tarım Bankacılığı kurulmuş ve bu bankalar çiftçilerin hasat zamanlarına göre ödeme kolaylıkları, danışmanlık hizmetleri gibi avantajlar sunmaktadırlar. BDDK’nın 2013 ilk çeyreği verilerine göre tarım ve balıkçılığa verilen kredi 3 milyar 620 milyon TL’dir. Bu yazımızda tarıma yönelik çıkartılan bankacılık ürünleri hakkında bilgiler verilmesi amaçlanmıştır.

Tarıma Yönelik Çıkarılan Ürünler

1.  Kartlar:

Tarım kartlarında bankalar tarımla ilgilenenlere aşağıdaki avantajları sunmaktadırlar.

Ø Anlaşmalı üye iş yerlerinden ihtiyaçları karşılamaya yönelik

Ø Çiftçilerin Toprak Mahsulleri Ofisine (TMO) teslim ettikleri ürünlerin ödemelerine yönelik

Ø Esnek vadelerde ödeme imkânı

Ø Hem debit hem de kredi kartı olarak kullanılabilme imkanı

Ø Sektörel iş yerlerinde vadeli işlem yapma fırsatı

2.  İşletme Kredileri:

Ø Lisanslı Depoculuk Kredisi: Üreticilerin, tüccarların fiyat dalgalanmalarından etkilenmemeleri, riskleri azaltabilmeleri için ürünlerini lisanslı depolara koymaları karşılığında aldıkları ürün karşılığında kullandırılan kredidir.

Ø TMO Makbuz Senedi Kredisi: Arpa, Yulaf, Buğday, Mısır ve Çeltik gibi ürünler krediye konu olmaktadır. Azami limit, makbuz senedi tutarından TMO tarafından yapılacak kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutar üzerinden belirlenmekte ve 12 aya kadar vadelendirilmektedir.

Ø Taksitli Tarımsal İhtiyaç Kredisi: Üretim ve hasat zamanında ortaya çıkabilecek tarımsal faaliyetlerin finansmanına yönelik bir kredi türüdür.

Ø Tarımsal Gelir Kredisi: Henüz ödemesini alamayan üreticilere yönelik bir kredi türüdür. Üretim maliyetinin %85’ine ve 8 aya kadar vadelendirilmektedir. Vadesinde tek ödeme yapılmaktadır.

Ø Hasat Kredisi: Ürünün ekimi ile hasatı arasındaki ihtiyaçlarına, gübre, ilaç alımı, sulama, sürüm ve işçilik giderleri gibi, yönelik bir kredi türüdür. 

Bankalar bu kredi türünde çok farklı ödeme planı sunmaktadır, 3 veya 6 ay ödemesiz dönem sonrasında eşit taksit ve 12 aya kadar vade veya 3 ayda bir kâr payı ödemeli vade sonunda anapara + kâr payı gibi.

Ø Sözleşmeli Üretim Kredisi: Sözleşme karşılığı başka firmalar için üretim yapan üreticilerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olan bir kredi türüdür.  12 aya kadar tek ödemeli ödeme planı olduğu gibi 24 aya kadar 3, 6 veya 12 ayda bir ödemeli geri ödeme planın sunan bankalar vardır.

Ø Meyve/Bağ/Sera/Bitkisel Tarım Kredisi: Üretimden ürünün paketleme, depolama, nakliye ve pazarlama ihtiyaçlarına yönelik bir kredi türüdür.  Üretim maliyetinin %85’ine kadar 36 ay vade ile kullandırım yapılabilir. 1, 3, 6 veya 12 ayda bir veya vade sonunda ödemeli ödeme planları sunulabilmektedir. 

Ø Organik Tarım Kredisi: Üretimden ürünün paketleme, kontrol ve sertifikasyon giderlerine yönelik olan bir kredi türüdür. Organik tarım sertifikası olan veya geçiş sürecinde ise bu durumu belirten belge ile kullandırım yapılabilir. Üretim maliyetinin %85’ine kadar, 24 aya varan vadelerle 1, 3, 6 ve 12 ay veya vade sonunda ödemeli geri ödeme planları sunulabilmektedir.

Ø Tavukçuluk Kredisi: Kanatlı kümes hayvanı alımından yumurta üretimine kadar olan tüm işçilik, yem gibi ihtiyaçların giderilmesine yönelik bir kredi türüdür. , 24 aya varan vade, 1, 3, 6 ve 12 ay veya vade sonunda ödemeli geri ödeme planları sunulabilmektedir. Beyaz et ve yumurta üretenlerde Gıda sertifikası, İşletme Tescil Belgesi ve Çalışma izni aranır.

Ø Arıcılık: Tüm arıcılık faaliyetlerinde oluşan ihtiyaca yönelik bir kredi türüdür. İşletme maliyetinin %585’ine kadar fonlana yapılmaktadır. 24 aya kadar 1, 3, 6 veya 12 aylık ödeme imkanları olduğu gibi 12 ay vadede tek ödemeli ödeme planları da oluşturulabilmektedir.

Bu kredide arıcılar birliğinden alınacak arıcı kimlik belgesi şartı aranmaktadır.

Ø Besicilik: Büyükbaş ve Küçükbaş hayvanlarının alımından kesimine kadar geçen sürede oluşan bütün ihtiyaçlara yönelik olan bir kredi türüdür. Üretim maliyetinin %85’ina kadar fonlama yapılabilmektedir. 24 aya kadar 1, 3, 6 veya 12 ay ödemeli olabildiği gibi 12 ay vade ile vade sonunda tek ödemeli ödeme planı da sunulabilmektedir.

Ø Süt hayvancılığı: Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığındaki yem, ilaç, veterinerlik ve bakım giderlerine yönelik olan bir kredi türüdür. 24 aya kadar 1,3 ve 6 aylık ödeme planları oluşturulabilir.

Bazı bankalar bu kredi için “Damızlık Birliği Üyelik Belgesi” istemektedir

3.  Yatırım Kredileri:

Tarımsal faaliyetlerini büyütmek, genişletmek isteyen çiftçilerin araç, ekipman, tarla alımı; sera, meyve ve bağ tesis, yapım ve modernizasyonu gibi ihtiyaçlara yönelik bunlara uygun yatırım kredileri verilmektedir.

Araç -traktör, pülverizatör, römork, biçerdöver gibi- kredilerinde birinci el için %75’ine kadar 72 aya varan vade imkanı ile, 2. El için %60’ına kadar 48 aya varan vade imkanı ile fonlama yapılabilmektedir.

Arazi ve tarla alımlarında ekspertiz değerinin %50si 60 aya kadar fonlama yapılabilmektedir

Genel olarak diğer yatırım kredilerinde yatırım maliyetinin %85’i 60 ay vade ile 1,3,6 ve 12 ay ödemeli ödeme planları oluşturulabilmektedir. 

Tarımsal yatırım kredilerinde birçok hibe ve teşvik de bulunmaktadır. Bu hibe, teşviklere yönelik bankaların kredi ürünleri bulunmaktadır, IPARD[1] Kredi Niyet Mektubu, Tarım ve Kırsal Kalkınma Destekleme Kurumu (TKDK)[2] hibesi gibi.

Hazırlayan: Rukiye Üke

---

[1] IPARD; Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı

Programın Hedefleri;

·         Tarım sektörünün sürdürülebilir modernizasyonuna katkı sağlamak,

·         Gıda güvenliği, hayvan sağlığı, bitki sağlığı ve çevre ile ilgili AB standartlarına uyumu teşvik etmek

·         Kırsal alanların sürdürülebilir kalkınmasına katkıda bulunmak

·         Tarım-çevre tedbiri ve yerel kırsal kalkınma stratejilerinin uygulanması (LEADER) ile ilgili hazırlık yapmak

[2] TKDK; IPARD programı kapsamında Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlardan sağlanan kaynakları da kapsayacak şekilde, kırsal kalkınma programlarının uygulanmasına yönelik faaliyetleri gerçekleştirmek üzere Türkiye’de kurulmuş olan bir kurumdur.

TBB Bünyesinde Risk Merkezi ve Risk Merkezi Raporları

Risk merkezi, kredi kuruluşları ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca uygun görülecek finansal kuruluşların müşterilerinin risk bilgilerini toplamak ve söz konusu bilgileri bu kuruluşlar ve müşterileri ile veya onay vermeleri koşuluyla 3. kişilerle paylaşılmasını sağlamak üzere kurulmuştur.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesinde bulunan risk merkezi faaliyetleri, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na istinaden 28 Haziran 2013 tarihinden itibaren TBB Risk Merkezi’ne devredildi. Risk Merkezi, üyelerin gerçek veya tüzel kişi müşterilerinin risk bilgilerini toplar ve bu bilgilerin üyeler ile müşterilerin kendileriyle ya da onay vermeleri koşuluyla özel hukuk tüzel kişileri ile de paylaşılmasını sağlar.

Risk merkezinin üyeleri aşağıda belirtilmiştir:

•         TBB Üyesi Bankalar

•         TKBB Üyesi Bankalar

•         Faktöring Şirketleri

•         Finansal Kiralama Şirketleri

•         Finansman Şirketleri

•         Varlık Yönetim Şirketleri

Risk merkezi raporları, Kredi ve kredi kartları, protesto edilmiş senetler, karşılıksız işlemi yapılmış ve sonrasında ödenen çekler ile ibrazında ödenen çekler,  yasal takibe intikal etmiş kredi ve kredi kartları bilgilerini içeren rapordur.

TBB Risk Merkezi, banka ve finansal kuruluşların müşterilerine ait, kredi limit, kredi risk ve tasfiye olunacak alacaklar, protestolu senet, karşılıksız çek, ibrazında ödenen çek ve negatif nitelikli bireysel kredi bilgilerini toplayarak banka ve finansal kuruluşlarla paylaşmaktadır.

Risk Merkezi Raporu, TBB Risk Merkezi adresine ve banka şube adreslerine şahsen, posta yoluyla ya da e-posta yoluyla başvuru yaparak teslim alınabilmektedir. Finansal müşterinin yanlışlık olduğunu düşündüğü rapor bilgilerinin değiştirilmesi için ilgili bankaya başvuruda bulunup düzeltme talep etmesi gerekiyor.  Risk Merkezi Raporu 4 farklı bilgi içeriğinde sunulmaktadır.

1-Kredi Limit, Kredi Risk, Tasfiye Olunacak Alacaklar Raporu;

Risk Merkezi üyesi olan banka, finansal kiralama, faktoring, finansman şirketi ve varlık yönetim şirketlerinden kullanılan kredi ve tasfiye olunacak alacaklar bilgilerinin yer aldığı rapor türü olup, Detay Rapor, Özet Rapor ve Sorunlu Krediler olarak 3 ayrı rapor türü yer almaktadır.

Detay Rapor: Güncel dönem ve bununla birlikte son 10 yıl içinde geriye dönük seçilen herhangi bir döneme ilişkin Kredi Limit-Kredi Risk-Tasfiye Olunacak Alacaklara ilişkin rapordur. Raporda, Üye Adı, Şube Adı, Kredi Türü, Kredi Limiti, Kredi Riski (0-12 ay, 12-24 ay ve 24 ay üzeri olacak şekilde vade ayrımında) ve Faiz Tahakkuk/ Komisyon tutarı bilgileri yer alır.

Özet Rapor: Güncel dönem ve bununla birlikte son 10 yıl içinde geriye dönük seçilen herhangi bir döneme ilişkin Kredi Limit-Kredi Risk-Tasfiye Olunacak Alacaklara ilişkin rapordur. 

Raporda Kredi Türü, Kredi Limiti, Kredi Riski (0-12 ay, 12-24 ay ve 24 ay üzeri olacak şekilde vade ayrımında) ve Faiz Tahakkuk/ Komisyon tutarı bilgileri yer alır. Bu raporda detay rapordaki gibi üye adı ve şube adı bilgisi yer almamaktadır.

Sorunlu Krediler Raporu: Son 10 yıl içerisindeki Sorunlu Kredilere ilişkin rapordur.  Raporda, Sorunlu Alacak niteliğindeki Kredi Türü, Dönem Bilgisi, Üye Adı, Şube Adı, Kredi Riski (0-12 ay, 12-24 ay ve 24 ay üzeri olacak şekilde vade ayrımında ) bilgileri yer alır.

2-Çek Raporu;

2007 yılından itibaren karşılıksız çekler, karşılıksız işlemi yapıldıktan sonra ödenen çekler ve ibrazında ödenen çeklere ilişkin rapordur. Raporda çek toplam adet, toplam tutar, çeklerin alındığı banka bilgileri ve en son işlem yapılan 50 adet çek dökümü yer alır.

3-Protestolu Senet Raporu;

Protestolu Senetlere ilişkin bilgilerin yer aldığı rapordur. Bu raporda son 5 yıla ait protesto edilmiş senetler Banka Adı, Şube Adı, Kayıt Türü (Bildiri veya Kaldırı), SenetTutarı, Protestolu senet bildirim dönemi, Protestolu senet kaldırı dönemi, Kaldırı Nedeni bilgileri yer alır. Not: Protestolu Senet bilgileri tespitinde rapor sahibinin Ad Soyad/unvan ve adres bilgileri ile birebir eşleşen kayıtlar raporda yer alır.

  

4-Negatif Nitelikli Bireysel Krediler Raporu;

 Yasal takibe intikal etmiş gerçek kişilere ait kredi ve kredi kartları bilgileri yer aldığı rapordur. Bu raporda negatif nitelikli bireysel kredilere ilişkin Kredi Türü, Banka Adı, Şube Adı, Kredi Kartı Numarası, Kredinin Takibe Alındığı Ay/Yıl, Kredinin Tahsil Edildiği Ay/Yıl bilgileri yer alır.

Risk Merkezi Raporu ücreti 2,25 TL + KDV dir.

Sonuçta;

Ø  İsteyen tüketici ve şirketler de kendisiyle ilgili risk raporu talep ederek, bankalar açısından kredibilitesini görebilecek.

Ø  Risk Merkezi’nin bankalara verdiği bilgileri görmek isteyen tüketiciler de 5 TL karşılığında kişisel rayting’lerini öğrenebilecekler.

Ø  Uygulama hızlı ve efektif veri akışı açısından bankalara ve finansal planlama açısından da tüketicilere faydalı olacak

Ø  Türkiye’de de bankaların bundan sonraki süreçte risk yönetimi açısından ihtiyaç duydukları bilgilerden oluşan bir müşteri veri seti oluşturmaları mümkün olabilecek

Ø  Daha önceden Merkez Bankası tarafından yürütülen ve zaman zaman bürokrasi nedeniyle gecikmelerden şikayet edilen Risk Merkezi faaliyetleri özel sektör eliyle daha hızlı ve efektif yürütülmüş olacak.

Hazırlayan: İbrahim Öz

Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlar

Bilindiği gibi ülkemiz özellikle ekonominin kayıt altına alınması noktasında önemli yol almayı başarmış fakat henüz gelinen nokta AB ülkeleri ile kıyaslanmayacak kadar yolun başında olduğumuzu göstermiştir. Bu konu elbette maliye bakanlığımızın bazı tedbirler almasını zorunlu kılmaktaydı. Maliye bakanlığı vergiyi tabana yayabilmek için yapılan tüm alışverişlerin izlenmesi gerektiğine inanmaktadır. Bu sebeple bu sene içerisinde yepyeni bir uygulama devreye alınıyor. Bunun adı Yazakasa POS sistemi. Bu sistemde öncelikle yeni nesil bir ödeme cihazı alınması gerekiyor. Bu cihaz aslında içinde bir mali bellek olan ve POS gibi çalışan bir yazarkasadır. Eskiden POSlar bankalar tarafından satın alınır ve işlemelere verilirdi ama şimdi bu sistemde nasıl yazarkasalar işletmeler tarafından alınıyorsa aynı o şekilde işletmelerin bunları temin etmesi isteniyor. İlk aşamada Mobil POSlar kaldırılıp yerlerine bu cihazların çalışması isteniyor. 2016 başında da tüm sabit POSlar da bu akıbete uğrayacaklar.

Küçük işletmelerin belki birçoğunun son zamanlarda haberi olmaya başladı ama bu senenin başından beridir yukarıdaki sistemle ilgili hummalı bir çalışma süre gelmekteydi. Maliye, Bankalar, POS üreticileri, Bankalararası Kart Merkezi ve Yazarkasa özelliğine sahip yeni nesil Ödeme Kaydedici Cihaz (ÖKC) üreticileri bu çalışmanın aktörleri konumundaydı. Son 1-2 ay öncesine kadar hiç kimse işin rengini, boyutlarını, ne getirip ne götürdüğünü, kime ne maliyet çıkacağını tam olarak bilmiyordu. Öyle bir muamma vardı ki işletmeler ve bankalar ne yapacaklarını şaşırmışlardı. Şimdilerde ise işin rengi ortaya çıkmış ve bir çok bilinmeyen de netleşmiş gibi görünmektedir.

Olayın taraflarına bakıldığında;

-          Maliye; çıkarılan tebliğler ile işletmelerin yeni nesil yazar kasa POS almalarını teşvik etti. Sene başında yürürlükte olan tebliğe göre son tarih olarak verilen 1 temmuz 2013 tarihinde 3100 sayılı ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ KULLANIM MECBURİYETİ HAKKINDA KANUN kapsamına giren tüm mükelleflerin bu sisteme dahil olacakları, satışlarında Mobil POS kullanan işletmelerin bu tarihten sabit POS kullanan işletmelerin ise 1.1.2006 tarihinden itibaren bu sisteme geçmeleri gerektiği ifade edilmişti. Haziranın ortasında çıkan tebliğe göre de işletmeler için yukarıdaki tarihlerin geçeri olduğu fakat ilgili ÖKC lerin faturasının alınmasından itibaren 90 gün içinde Maliye'ye kaydettirilebileceği ifade edilmişti. Böylece 15 gün olan kaydettirme süresi 90 güne çıkartıldı. 28 Haziran da yürürlüğe giren ve herkes tarafından beklenen yeni bir tebliğe göre de 1 Temmuz 2013 tarihi 1 Ekim 2013 olarak güncellendi.

-          ÖKC üreticileri: Aslında ülkemizde bir çok yazarkasa üreticisi olmasına rağmen 29 Haziran tarihi itibari ile sadece 1 üreticinin maliye sertifikasyonunu geçtiği görülüyor. 1 firmanın daha geçtiği ama listede yer almadığı, yakında yer alacağı konuşuluyor. http://www.gib.gov.tr/fileadmin/user_upload/Yararli_Bilgiler/yeninesilOKC.pdf adresinde bunları listesi mevcuttur. Maliye'nin en fazla eleştirildiği nokta olan tek bir firma ile bu işe başlamanın fırsat eşitliğine aykırı olması durumundan olsa gerek 1 temmuz olan tarih 3 ay ertelendi. Bu da işletmeleri oldukça rahatlatmıştır.

-          Bankalar: Bankalar bu konuda 2 farklı yol izlediler. Birinci yol BKM (bankalararası kart merkezi) ile ortak çalışma gerçekleştirmekti. Neredeyse tüm bankalar bu yolu izlemeyi stratejilerinde 1. Önceliğe koymuşlardı. Sadece sertifikasyondan ilk geçen ÖKC ile birlikte uzun süredir reklamlara çıkan banka bunu yapmamıştı. Bankaların diğer bir stratejisi ise sertifikasyondan geçme ihtimali olan veya hali hazırda geçmiş olan ÖKC ler ile ortak çalışıp bir nevi kendi ödeme sistemlerini kurmaktı. Bunun için de bir çok bankanın değişik ÖKC firmaları ile anlaştığına dair duyumlar aldık.

-          BKM: Bankalararası Kart Merkezi ise kendisi ile çalışacak olan ÖKC lerde koşacak bir yazılım yaptı ve bugünlerde bu sonuçlanacak. Böylece BKM ve maliye sertifikasyonundan geçmiş cihazlarda BKM yazılımı koşacak ve bir nevi ortak POS olacak.

İşte bu ortamda işletmelerin kafaları karışmış durumdadır. Bu konuda kendilerine önerilerimiz aşağıdaki gibi olacaktır:

1-      Öncelikle eğer faaliyetiniz dışarıda kapıdan satış yapmayı gerektirmeyecek bir faaliyet ise hemen mobil posunuzdan vazgeçip Bankanından bir sabit POS isteyin. Böylece 2.5 sene kazanırsınız.

2-      Eğer faaliyetlerinizde mobil POS kullanmak zorunda iseniz artık 3 ay vaktiniz var. Yukarıda belirttiğim linkte yer alan firmaları 1-2 ay takip edin. Bunlar ile görüşüp hangisinin maliyeti en düşük ise bir tanesini alabilirsiniz. Fakat bu aldığınız ÖKC ya bir banka ile özel bir çalışma içinde olmalı ya da BKM tarafından desteklenmeli.

3-      Yukarıda belirttiğim gibi yeni nesil ÖKC almak zorunda iseniz öncelikle bankanıza başvurup kendilerinin uygun ödeme seçenekleri olup olmadığını kendilerinin anlaşmalı olduğu bir ÖKC firmasının mevcut olup olmadığını sorun. Bankanızdan vade farksız ödeme seçeneklerini öğrenin ve 36 aya kadar bankaların vade yapabildiğini unutmayın.

Yeni uygulamanın ülkemize ve işletmelerimize hayırlı olmasını dilerim.

Karlılık İndeksi ile Uygun Proje Tayini

Karlılık indeksi metodu yatırımın ekonomik ömrü boyunca sağlayacağı nakit girişinin belirli bir iskonto haddi üzerinden şimdiki değerinin, yatırımın gerektirdiği nakit çıkışının şimdiki değerine oranlanması ile hesaplanmaktadır. Bu orana aynı zamanda fayda / maliyet oranı da denmektedir. Evvelki yazılarda verilen değerler için getirilerin bugünkü değeri yatırım tutarlarına oranlanmalıdır. Bu formül de aşağıda gösterilmiştir.

Tüm projelerin karlılık indeksleri hesaplandığında:

 

KI_a(%16) = (306.000 / (1+0.16)¹ +306.000 / (1+0.16)² +…+306.000 / (1+0.16)¹⁰) / 1.500.000 KI_a(%16) = 0,99

KI_a(%18) = (306.000 / (1+0.18)¹ +306.000 / (1+0.18)² +…+306.000 / (1+0.18)¹⁰) / 1.500.000 KI_a(%18)  = 0,92

KI_a(%20) = (306.000 / (1+0.2)¹ +306.000 / (1+0.2)² +…+306.000 / (1+0.2)¹⁰) / 1.500.000

KI_a(%20)  = 0,86

 

B projesi için

 

KI_b(%16) = (1.050.000 / (1+0.16)¹ +750.000 / (1+0.16)² + 225.000 / (1+0.16)³ +99.000 / (1+0.16)⁴ ) / 1.500.000

KI_b(%16) = 1,11

KI_b(%18) = (1.050.000 / (1+0.18)¹ +750.000 / (1+0.18)² + 225.000 / (1+0.18)³ +99.000 / (1+0.18)⁴ ) / 1.500.000

KI_b(%18)  = 1,08

KI_b(%20) = (1.050.000 / (1+0.2)¹ +750.000 / (1+0.2)² + 225.000 / (1+0.2)³ +99.000 / (1+0.2)⁴ ) / 1.500.000

KI_b(%20)  = 1,05

 

C projesi için

 

KI_c(%16) = (672.000 / (1+0.16)¹ +672.000 / (1+0.16)² +…+672.000 / (1+0.16)¹⁰ ) /3.000.000 KI_c(%16) = 1,08

KI_c(%18) = (672.000 / (1+0.18)¹ +672.000 / (1+0.18)² +…+672.000 / (1+0.18)¹⁰ ) /3.000.000

KI_c(%18)  = 1,01

KI_c(%20) = (672.000 / (1+0.2)¹ +672.000 / (1+0.2)² +…+672.000 / (1+0.2)¹⁰ ) /3.000.000

KI_c(%20)  = 0,94

 

 

 

D projesi için

 

KI_d(%16) = (417.000 / (1+0.16)¹ +417.000 / (1+0.16)² +…+417.000 / (1+0.16)⁵)/1.500.000 KI_d(%16) = 0,91

KI_{d (%18)} = (417.000 / (1+0.18)¹ +417.000 / (1+0.18)² +…+417.000 / (1+0.18)⁵)/1.500.000

KI_{d (%18)}  = 0,87

KI_{d (%20)} = (417.000 / (1+0.2)¹ +417.000 / (1+0.2)² +…+417.000 / (1+0.2)⁵)/1.500.000

KI_{d (%20)}  = 0,83

 

Karlılık indeksi metodu da temelde NBD gibi nakit girişlerinin bugüne çekilmesi üzerine dayanmaktadır. Eğer düşük çıkarsa bu, projenin az karlı olduğunu, yüksek çıkarsa da oldukça karlı olduğunu gösterir.  Fakat bu metodun diğerlerine göre önemli bir farkı karlılık durumu konusunda oransal bir görüş vermesidir. Bu görüşe göre KI, NBD’ye nazaran daha kullanışlı olabilmektedir. Bunun sebebi, NBD’de sayısal büyüklük esas alınırken verimlilik göz ardı edilmektedir. Örneğin 15.000.000 USD lik yatırıma sahip bir projede NBD 100.000 çıkar, 1.000.000 USD’lik bir projede NBD 90.000 çıkarsa NBD hesabı 1.projenin daha karlı olacağını bize söyleyecektir. Oysaki 1. proje meblağ olarak daha karlı olmasına rağmen karlılık oranı olarak 2.ye göre oldukça düşüktür.

 

KI_b(%16) = 1,11

KI_c(%16) = 1,08

KI_a(%16) = 0,99

KI_d(%16) = 0,91

 

KI_b(%18)  = 1,08

KI_c(%18)  = 1,01

KI_a(%18)  = 0,92

KI_{d (%18)}  = 0,87

 

KI_b(%20)  = 1,05

KI_c(%20)  = 0,94

KI_a(%20)  = 0,86

KI_{d (%20)}  = 0,83

 

Görüldüğü gibi sıralamalar oldukça değişmiştir.

Yıllık eş değer net hasıla metodu ile uygun proje tayini

Yıllık eş değer net hasıla metodu, değişik projeler için yıllar içinde oluşan nakit gelirlerinden proje maliyetinin spesifik bir getiri oranı ile yıllara yayılması sonucu çıkartılması şeklinde uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntem ile evvelki yazılarda belirtilen yöntemlerde hesaba katılamayan önemli bir faktörü yani projeler arasındaki dönem farklılıklarını hesaba katmak amaçlanmaktadır.

 

Buna göre projelerin yatırım tutarları dönemlere exceldeki PMT fonksiyonu ile veya  

 

A = PV x i / (1-1/(1+i)ⁿ)

 

formülünde bulunacak değer vasıtası ile dağıtılabilecektir. Dağıtılan bu tutarlar da dönemlere ait nakit girişlerinden çıkartılarak yıllık net hasılalar bulunacaktır. Her proje için %16, %18 ve %20 getiri oranlarında bu dağıtım yapılabilecektir. Daha sonra da bulunan net gelirlerin ortalaması alınacak ve projeler arasında kıyaslama yapılabilecektir.

 

Bu durumda örneğin A projesi için bu dağıtım yapıldığında %16 getiri oranında periyot başına 310,351 gibi bir rakam düşmektedir. Daha sonra da her periyottaki gelirden (örnek 1.periyot için 306.000) bu rakam düşülecek ve net hasıla bulunacaktır

(306.000 – 310.351= -4.352).

 

Bununla ilgili özet tablo tüm projeler ve getiri oranları bazında aşağıda gösterilmiştir.

 

	A				B
		16.00%	18.00%	20.00%		16.00%	18.00%	20.00%
	-1,500,000				-1,500,000
1	306,000	-4,352	-27,772	-51,784	1,050,000	513,937	492,392	470,566
2	306,000	-4,352	-27,772	-51,784	750,000	213,937	192,392	170,566
3	306,000	-4,352	-27,772	-51,784	225,000	-311,063	-332,608	-354,434
4	306,000	-4,352	-27,772	-51,784	99,000	-437,063	-458,608	-480,434
5	306,000	-4,352	-27,772	-51,784
6	306,000	-4,352	-27,772	-51,784
7	306,000	-4,352	-27,772	-51,784
8	306,000	-4,352	-27,772	-51,784
9	306,000	-4,352	-27,772	-51,784
10	306,000	-4,352	-27,772	-51,784
	ortalama	-4,352	-27,772	-51,784	ortalama	-5,063	-26,608	-48,434

 

 

	C				D
		16.00%	18.00%	20.00%		16.00%	18.00%	20.00%
	-3,000,000				-1,500,000
1	672,000	51,297	4,456	-43,568	417,000	-41,114	-62,667	-84,570
2	672,000	51,297	4,456	-43,568	417,000	-41,114	-62,667	-84,570
3	672,000	51,297	4,456	-43,568	417,000	-41,114	-62,667	-84,570
4	672,000	51,297	4,456	-43,568	417,000	-41,114	-62,667	-84,570
5	672,000	51,297	4,456	-43,568	417,000	-41,114	-62,667	-84,570
6	672,000	51,297	4,456	-43,568
7	672,000	51,297	4,456	-43,568
8	672,000	51,297	4,456	-43,568
9	672,000	51,297	4,456	-43,568
10	672,000	51,297	4,456	-43,568
	ortalama	51,297	4,456	-43,568	ortalama	-41,114	-62,667	-84,570

 

Bu metotdan görülebildiği gibi tüm getiri oranlarında ortalama net hasılalar alındığında C projesi seçilebilmektedir.