Ülkemizde Turizm Kredileri

Dünya çapında uluslararası gelen turist sayısına göre ülkemiz 6. Sırada yer almaktadır. Ülkemizin bu sıraya gelmesinde devlet teşviklerinin ve bankalarda uygulamaya konan turizm paket kullandırımlarının önemi büyüktür.

Turizme Yönelik Destek ve Teşvikler

Turizme dair 1982 yılında yürürlüğe giren, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, turizm sektörünün ülke gündeminde kalmasına, konaklama, yeme-içme-eğlence gibi alanları kapsayan sektörel gelişime katkı sağlamaktadır. Bu Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ülkemize gelen turist sayısında yaklaşık 22 kat, turizm gelirlerinde ise yaklaşık 62 kat artış kaydedilmiştir. Turizm sektörüne yönelik olarak çeşitli teşvik ve destekler bulunmaktadır. Bu teşvik ve destekleri aşağıdaki şekilde gruplandırmak mümkündür:

1.      KOSGEB Kapsamında Sağlanan Destek ve Hizmetler,

2.      Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı Kapsamında Uygulanan Teşvik ve Destekler,

3.      2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile Sağlanan Teşvikler,

4.      1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nda Yer Alan Muafiyetler,

5.      Türkiye İhracat Kredi Bankası (EXIMBANK) Tarafından Sağlanan Kredi İmkanları,

6.      Yabancı Sermaye Yatırımlarının Teşviki,

Türk Eximbank Turizm Kredi Uygulaması

§  Turizm Kredisi

Ø TÜRSAB üyesi A grubu işletme belgesi sahibi acentalarına,

Ø Bakanlık tarafından tur operatörü niteliği olan A grubu belgeli seyehat acentalarına

Ø Ticari hava taşıma işletmeciliği yapmaya ilişkin T.C. Ulaştırma Bakanlığı işletme ruhsatı sahibi Türkiye’ye yurt dışından yolcu taşıyan Türkiye’de yerleşik özel havayolu firmalarına,

Ø Bakanlar Kurulu Kararı ile ihracatçı sayılan Bakanlıktan belgeli, asli fonksiyonu konaklama hizmeti vermek olan turizm işletmelerine

Kredi vadesi içerisinde gerçekleştirecekleri turizm hizmetlerinin finansmanına yönelik olarak, yurtdışından getirmeyi taahhüt ettikleri turizm hizmeti bedelleri karşılığında kullandırılır.

§  Krediye Vergi, Resim ve Harç İstisnası Belgesi (VRHİB) alınmış olması durumunda vergi resim ve harç istisnası uygulanır.

§  Bir firmanın kullanmakta olduğu, Turizm TL/Döviz kredilerinin anapara bakiyeleri toplamı $ 25 Milyon aşamaz.

§  Kredi vadesi maksimum 540 gündür.

Ziraat Bankası

Turizm ve turizm ile işbirliği içinde çalışan sektörlere yönelik hazırlanan Turizm Destek Paketi çerçevesinde sektörün yatırım kredileri desteklenirken, kısa, orta ve uzun vadeli işletme finansmanı kredisi de sağlanmaktadır

§  Esnek vade

§  Ödemesiz dönem

§  Sezon ödemeli İşletme Finansmanı Kredisi

§  Yeni yatırımlarınızı ve tesisinize yaptığınız yenilemeleri finanse eden azami 2 yıl ödemesiz 7 yıl vadeli yatırım kredileri

§  Konaklama tesisleri, seyahat acenteleri, tedarikçi firmalar ve ulaşım sektörüne hitap eden cazip kredi seçenekleri

Halkbank

§  Turizm Sektörü'ne Özel

Turizm faaliyetiyle iştigal eden tüm konaklama tesisleri, Turizm Belgeli veya belediye işletme belgeli turistik restoranlar, seyahat acenteleri, yat turizmi ile uğraşanlar ve turizm sektörüne hizmet ve ürün satışı yapan tedarikçi işletmeler için;

Ø Her yıl azami 9 ay ödemesiz dönem

Ø Aylık eşit taksitli ya da dönemsel taksitli

§  Konaklama Tesisleri ve Turistik Restoranlar Tadilat ve Yenileme

Ø Konaklama tesisleri ile restoran işletmelerine yenileme, ekipman ve tefriş malzemesi alımı amacıyla 60 ay vadeye kadar TL kredi;

Ø Tamir-bakım ve sezon öncesi diğer işletme ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ise azami 24 ay vadeli TL kredi

Ø Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi (VRHİB) veya Yatırım Teşvik Belgesi (YTB) kapsamında olması halinde döviz olarak da kullanılabilmektedir.

Ø Azami 2 yıl ödemesiz dönemli toplam 7 yıl vadeli

§  Seyahat Acenteleri, Turizm Tedarikçileri ve Yat İşletmeleri

Ø Azami 24 ay vadeli TL kredi

Ø  Kredinin Vergi Resim Harç İstisnası Belgesi (VRHİB) veya Yatırım Teşvik Belgesi (YTB)  kapsamında olması halinde döviz kredisi

§  Kalkınma Bankası (TKB) Turizm Kredisi

İşletmelerin komple yeni yatırım, yenileme, modernizasyon, renevasyon, sınıf yükseltme ve enerji verimliliği yatırımları ile işletme ihtiyaçlarını finanse etme amacıyla Kalkınma Bankası’nın sağlamış olduğu kaynakla;

Ø Yatırım kredilerinde azami 1 yıl, işletme kredilerinde azami 6 ay ödemesiz dönemli azami tutarı 3 milyon TL’ye kadar kredi imkanı sunuluyor.

 

§  FKA Enerji Verimliliği Kredisi

Turizm alanında faaliyet gösteren KOBİ’ler için enerji giderlerinin azaltılmasına yönelik kullandırılacak tüm yatırım kredileri;

Ø Üst limit 2 Milyon Euro,

Ø Vade azami 2 yıl ödemesiz dönem toplam 7 yıl

Yapı Kredi

§  Ödemesi Kolay Turizm Kredisi

Turizm sektöründe faaliyet gösteren ve geliri sezonsal olarak değişen işletmelerin yatırım ihtiyaçlarını, nakit akışlarına paralel bir ödeme planı ile karşılamak amacıyla;

Ø Her yıl en az 4 taksit ödemesi olacak şekilde, yılda 8 aya kadar ödemesiz dönem.

Ø Vade 36 aya kadar.

§  Sezona Hazırlık Kredisi

Turizm sektöründe faaliyet gösteren otel, pansiyon, acente vb. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin turizm sezonu öncesi yenileme ve diğer finansman ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla;

Ø Ayda bir, 3 ayda bir, 6 ayda bir eşit taksitler halinde veya 6 aya kadar ödemesiz dönem

Ø Vade 36 aya kadar.

 

Deniz Bank

§  Turizm İşletmeleri Kredisi
Turizm sektöründe faaliyet gösteren ve geliri sezonsal olarak değişen işletmelerin (cafeler, restoranlar, mağazalar, acenteler vb…) turizm sezonuna hazırlandıkları dönemlerde ihtiyaçlarını karşılamak için;

Ø  36 aya kadar vade imkânı bulunmaktadır.

Ø  TL ya da DEK

Ø  Sektörün sezonsallığı göz önünde bulundurularak, yıl içinde nakit akışının durgun olduğu zamanlarda  7 aya kadar ödemesiz dönem ve esnek ödeme planı opsiyonu bulunmaktadır.

Ø  İşyerim Paket Sigortası ile işletmelerin birçok riskleri tek bir poliçe içerisinde teminat altına alınmaktadır.

Ø  Dövizli POS (Multicurrency) hizmeti ile Üye İşyerlerine, yurtdışı kart sahiplerinin yaptığı alışverişlerde TL’nin yanısıra USD, EUR, GBP ve JPY ile ödeme yapma hizmeti sunulmaktadır.

§  Otel Kredisi
Otel, Motel, Butik Otel, Pansiyon ve Konaklama Tesislerinin finansman ihtiyaçlarını karşılamak üzere;

Ø  84 aya kadar vade

Ø  Esnek geri ödeme planları ya da 7 aya kadar ödemesiz dönem

§  Tedarikçi Kredisi
Turizmcilere mal ve hizmet temin eden işletmelerin sermaye, mal ve hizmet alımları, vade finansmanı konularındaki kredi ihtiyaçlarına yönelik;

Ø  36 aya kadar vade imkânı bulunmaktadır.

Ø  TL ya da DEK

Ø  3 ayda bir geri ödeme ve 7 aya kadar ödemesiz dönem

§  Yat/Tekne Yatırım Kredisi:
Yat/Tekne işletmeciliği yapan Turizmcilerin yeni Yat/Tekne alımları ile büyütme amaçlı finansman sağlamak amacıyla;

Ø  60 aya kadar vade

Ø  TL ya da DEK

Ø  Esnek geri ödeme planları ya da 7 aya kadar ödemesiz dönem

§  Turizm Yatırım Kredisi:
*Söz konusu kredide yatırımın asgari % 80’lik kısmının faturalandırılması şartı aranacaktır.

Ø  84 aya kadar vade imkânı bulunmaktadır.

Ø  TL ya da DEK

Ø  İlk yıl sadece faiz ödemeli diğer yıllar anapara + faiz ödemeli, esnek  ve balon geri ödeme planları ya da  7 aya kadar ödemesiz dönem

§  Turizm İşyeri ve Taşıt Kredileri:
Turizm Bölgelerinde faaliyet gösteren ve Turizm sektörüne tedarik sağlayan, geliri Turizme dayalı işletmelerin işyeri ve taşıt alımlarının finansmanında;

Ø  İşyeri kredilerinde maksimum vade 120 ay, Taşıt Kredilerinde ise maksimum 60 ay olarak uygulanmaktadır.

Ø  Esnek geri ödeme planları ve 7 aya kadar ödemesiz dönem

Garanti Bankası

§  Turizm Destek Kredisi

Ø  60 ay vade

Ø  TL ya da DEK

Ø  Her yıl nakit akışının olduğu 3 ay boyunca kredi ödemesi yaparken, nakit akışının olmadığı diğer 9 ayda herhangi bir ödeme yapılmayabilir.

§  İşyeri Kredileri

Ø  96 aya varan vadelerle,

Ø  TL ya da DEK kullandırım  

§  KOBİ İhtiyaç Kredileri (TL / Döviz)

Ø  60 aya varan vadelerle makine, işyeri yenileme ve teknoloji geliştirme kredilerinden yararlanabilirsiniz.

İş Bankası

§  Turizm İşletme Kredisi

Turizm sezonuna hazırlanılan dönemdeki finansal ihtiyaçlarını karşılamak için,

Ø  Azami 12 ay vadeli

Ø  TL ve Döviz olarak

Ø  3 ayda veya 6 ayda bir faiz ve vade sonu anapara ödemeli

§  Turizm Sektörü Yatırım Kredisi

Firmalar, Turizm Sektörüne yapacakları yatırımların finansmanı amacıyla,

Ø  İlk 1 yılı anapara ödemesiz olmak üzere toplamda azami 5 yıl vadeli

ABank

Abank en uzun vade 60 ay olmak üzere aşağıdaki Turizm kredi türlerini kullandırtmaktadır.

Ø  Tedarikçi Kredisi ( Turizm sektörüne mal veya hizmet temin edenler için) ,

Ø  Turizm Yatırım Kredisi ( Yeni sezonda yeni yatırımlarla işini büyütmek isteyen firmalar için) ,

Ø  Sezona Hazırlık Kredisi ( Yeni turizm sezonuna tadilat ve düzenlemeler yaparak daha kaliteli hizmet vermek isteyen firmalar için) ve

Yat / Tekne Yatırım Kredisi ( Yeni sezon için yeni yat veya tekne almak isteyen girişimciler için)

Hazırlayan: Rukiye Üke

Çok Para Birimli Hesap

Garanti Bankasının ürünü olan çok para birikimli hesap TL-USD-EUR para birimleri arasında faiz kaybı olmadan istenilen sayıda ve tercih edilen para birimine geçme şansı veren mevduat hesabıdır. Bu ürün Anadolu Bankası’nda da Zap Hesap adı altında işlem görmektedir.

Aralarında farklar olsa dahi genel olarak işleyiş şekilleri aynıdır. Garanti Bankasında 100.000TL ve karşılığı olan dövizler alt limit olarak belirlenmiş ve minimum 32 gün, maksimum 60 gün vadeli olmak şartıyla kullanılabilmektedir. Anadolu Bankasında ise 100.000TL / 75.000 USD / 50.000 EUR alt limit ile oluşturulabilmekte ve en az 45 gün vade şartı vardır. Hem Anadolu Bankasında hem de Garanti Bankasında Türk Lirası, Dolar ve Euro para birimlerinden sadece biri üzerinden açılabilmektedir ve değişim yapılması planlanan para birimleri ve faiz oranları açılışta bildirilmektedir. Hesap açılışından sonraki para birimi değişimi işlemlerinde miktar önemli değildir. Talep doğrultusunda hesaptaki bütün bakiye veya bir kısmı ile değişim işlemi yapılabilmektedir. Para birimleri arasındaki geçişlerde faiz oranlarında bir değişiklik söz konusu değildir, hesap açılışında belirlenen faiz oranlarında işlem görmeye devam eder. Faiz tahakkuku günlük olarak uygulanmaktadır.  Örnek vermek gerekirse; 120.000 TL ve yüzde 5 faizle açılan bir hesap söz konusu olduğunda, hesaptaki miktarın 20.000TL si veya tamamı dolar veya belirlenen diğer döviz cinslerinden birine dönüşümünde, meblağ aynı faiz oranında işlem görmeye devam edebilmektedir.

Bu hesap türünde amaç müşteri faiz kazancı sağlanırken, kurlardaki değişmelerden de getiri sağlamaktır. Ayrıca vade sonuna kadar para çekimi yapılamamaktadır. Müşteri, vade süresinde hesap içerisinde istediği sayıda ve miktarda döviz değişimi yapabilmektedir. Vade bitmeden hesaptan çekim yapıldığında ceza kesilmektedir. Garanti Bankasının uygulamasına göre hesabın açılışında mevduat tutarının belli bir yüzdesi üzerinden sözleşme sonunda (vade sonunda) geri ödenmek şartıyla komisyon alınmaktadır. Vade bitmeden çekim yapılmaması durumunda sözleşme sonunda açılışta alınan komisyonun açılış faiz oranı üzerinden faiz tahakkuk ettirilmiş hali müşteriye iade edilmektedir. Ceza olarak kesilmesi halinde ise açılış komisyonu üzerine faiz yansıtılmamaktadır ve açılış komisyonu iadesi yapılmamaktadır. Hesap temdit etmemekte ve otomatik olarak kapanmaktadır.

Hazırlayan: A.kahhar Ahmet

Filantropi (Bağışçılık), Sanat ve Miras Danışmanlığı

Araştırmamızda ekonominin durgun zamanlarında risk alarak yatırım yapan ama dalgalı zamanlarda çekingen olan müşterilere destek amaçlı hizmet veren özel bankacılık hizmetleri ele alınmaktadır. Bu araştırmamızda aslında köklü bir tarihe sahip ama uzun süre kullanılmamış ve tekrardan gündemde olan Sanat Danışmanlığı, Filantropi(Bağışçılık) ve Miras Danışmanlığı hizmetleri hakkında bilgi verilmektedir.

Sanat Danışmanlığı sektörüne giren Yapı Kredi verilerine göre bu sektöre olan talep her sene yüzde 200 oranında artış göstermektedir. Sanat Danışmanlığı kapsamında;

- Doğru eserlerin alınması, nitelikli ve getirisi yüksek koleksiyon oluşturulması

- Sahip olunan koleksiyonun nasıl korunacağı, yıpranan eserlerin nasıl onarılacağı

- Koleksiyon değerini arttırmak için eklenmesi ya da elden çıkarılması gereken eserler

 gibi birçok detaylı hizmet bulunmaktadır.

 

Filantropi ise kısaca bağışçılık anlamına gelmektedir. Bağış yapmak isteyen ama nereye yapılacağını bilmeyen ve yaptığı bağışın doğru yerlere ulaşıp ulaşmadığını öğrenmek isteyen müşterilerin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik bir hizmettir. Bu hizmetin benzeri Osmanlı İmparatorluğunda 600 yıl boyunca Vakıflar aracılığıyla yürütülmüş, günümüzde ise Bill Gates ve George Soros gibi milyarderler tarafından tekrar gündeme gelmiştir.

Bu hizmet kapsamında;

-          Müşterilerin etkili bir bağış planı geliştirmelerine yardımcı olmak

-          Geliştirilen planlar sonucunda bağışların ve desteğin sonuçlarının takibi
-          Bağışçılık ve vergi konusunda vergi danışmanlığı
-          Vakıf kurmanın bütün hukuki boyutları, Mirasın bağışlanması ve vakfedilmesi ile ilgili hukuki destek gibi hizmetlerdir.

Filantropi, ülkemizde özel bankacılık yapan 9 bankadan sadece Yapı Kredi ve TEB tarafından aktif olarak kullanılmaktadır. Diğer bankalar özel bankacılıkta gelir odaklı kaynaklara önem verirken, bu iki banka Filantropi sayesinde müşteri ile banka arasında bağlılığı artırmayı amaçlamaktadırlar. Müşteriler yapacağı yardımları banka aracılığıyla yapıp, bunların ulaştığı yerleri takip edebilir ve isteğe bağlı olarak da kendi kimliğini de gizleyebilmektedirler.

Dünya genelinde gündemde olan bir hizmet olan miras danışmanlığı, Yapı Kredi aracılığıyla ülkemizde de uygulamaya geçmiştir. Miras danışmanlığı kapsamında müşterilere miras planlaması, mirasçıların hakları, vasiyetname yazımı, veraset intikal vergisi, birikimlerimizin vakfedilmesi, vakıf kurma hizmetleri gibi hizmetler verilebilmektedir. Müşterilerimizi anlaşmalı olduğumuz avukatlar, vergi danışmanları ve akademisyenlerle bir araya getirilerek sorunlarına çözüm bulunabilmektedir.

Hazırlayan: A.kahhar Ahmet

Turkiye'de FAtura Süreçlerinde Yeni bir Uygulama: e-Fatura

e-Fatura, kağıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahip ve önceden tanımlanmış kullanıcıların Universal Business Language (UBL) standardında ve Elektronik Kayıt Belge Sistemine (EKBS) uyumlu elektronik belge olarak düzenledikleri faturaları, belirlenen veri aktarım protokolü aracılığı ile veya Gelir İdaresi Başkanlığı’na dosya aktarımı şeklinde kullanabilecekleri bir uygulamadır.

e-Fatura Avantajları

Maliye Bakanlığı e-fatura ile maliyetlerin düşürülmesi ve verimliliğin artırılmasını hedeflemiştir ve e-Fatura özellikle şirketler ile tedarikçi/müşterileri arasında faturalama işlemlerinin çok sık olduğu durumlarda;

Ø  Süreçleri kısaltma, (Muhasebe Süreçleri, Teyit süreçleri, Ödeme süreci)

Ø  Nakit akışını hızlandırma,

Ø  Baskı, çıktı alma, kağıt, posta giderlerini azaltmak,

Ø  Müşteriler ile kurum arasındaki uyuşmazlıkları azaltmak,

Ø  Yasal yükümlülükleri yerine getirmeyi kolaylaştırmak,

Ø  Entegrasyonu izleyebilmek ve raporlayabilmek gibi avantajlar sağlamaktadır.

Mal veya hizmet satışı dolayısıyla fatura düzenlemek zorunda olan mükellefler, genel hükümler çerçevesinde kağıt fatura düzenleyebilecekleri gibi e-Fatura da düzenleyebilecekler fakat aynı mal veya hizmet satışı işleminde hem kağıt faturanın hem de elektronik faturanın bir arada düzenlenmesi mümkün olmayacak. Müşterinin talep etmesi durumunda ise genel hükümler çerçevesinde sadece kağıt fatura verilmesi zorunlu olacak.

e-Fatura Uygulamasının başlangıç olarak, anonim ve limitet şirket statüsünü haiz mükelleflerin uygulama kapsamında e-Fatura gönderme veya almasına izin verilecek. İlk etapta 421 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında;

Ø  4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu kapsamında madeni yağ lisansına sahip olanlar ile bunlardan 2011 takvim yılında mal alan mükelleflerden 31/12/2011 tarihi itibariyle asgari 25 Milyon TL brüt satış hasılatına (ciro) sahip olanlar ile,

Ø   6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli (III) sayılı listedeki malları imal, inşa veya ithal edenler ile bunlardan 2011 takvim yılında mal alan mükelleflerden 31/12/2011 tarihi itibariyle asgari 10 Milyon TL brüt satış hasılatına (ciro) sahip olanlar,

Ø  01/09/2013 tarihine kadar Gelir İdaresi Başkanlığı’na yazılı olarak başvurmak ve 31/12/2013 tarihine kadar e-Fatura uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmiştir.

E-fatura Uygulaması

e-Fatura uygulamasından yararlanmak için 3 (üç) farklı yöntemden biri seçilebilir. Bu kapsamda;

Ø  Başkanlık tarafından www.efatura.gov.tr internet adresi üzerinden ücretsiz olarak sunulan GİB Portal 

Ø  Bilgi İşlem Sistemi altyapınızın yeterli olması durumunda Bilgi İşlem Sisteminin Entegrasyonu

Ø  Başkanlık’tan özel entegrasyon izni almış mükelleflerin bilgi işlem sistemleri kullanarak Özel Entegrasyon

E-Fatura Portalı

e-Fatura Uygulamasını kendi bilgi işlem sistemi aracılığı ile kullanma konusunda yeterli alt yapıya sahip olmayan kullanıcıların uygulamadan yararlanabilmelerini sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.

Sisteme kayıtlı olan kullanıcılar, e-Fatura Portalı aracılığı ile;

Ø  UBL-TR Fatura formatına uygun e-fatura oluşturulabilir,

Ø  Oluşturulan e-faturalar sistemde kayıtlı kullanıcılara gönderilebilir,

Ø  Harici programlar aracılığı ile UBL-TR formatına uygun olarak oluşturulan, Mali Mühür ile onaylanan faturalar portala yüklenerek alıcısına gönderilebilir,

Ø  UBL-TR Fatura formatına uygun e-fatura alınabilir,

Ø  Gönderilen ve alınan e-faturalar elektronik ortamda arşivlenebilir.

Hazırlayan: Rukiye Üke

Türkiye'de Tarım Bankacılığı

2000’li yıllara kadar çiftçilerin bankacılık ihtiyaçları tek bir bankadan, Ziraat Bankasından karşılanıyordu. Şimdi ise bankaların çoğunda Tarım Bankacılığı kurulmuş ve bu bankalar çiftçilerin hasat zamanlarına göre ödeme kolaylıkları, danışmanlık hizmetleri gibi avantajlar sunmaktadırlar. BDDK’nın 2013 ilk çeyreği verilerine göre tarım ve balıkçılığa verilen kredi 3 milyar 620 milyon TL’dir. Bu yazımızda tarıma yönelik çıkartılan bankacılık ürünleri hakkında bilgiler verilmesi amaçlanmıştır.

Tarıma Yönelik Çıkarılan Ürünler

1.  Kartlar:

Tarım kartlarında bankalar tarımla ilgilenenlere aşağıdaki avantajları sunmaktadırlar.

Ø Anlaşmalı üye iş yerlerinden ihtiyaçları karşılamaya yönelik

Ø Çiftçilerin Toprak Mahsulleri Ofisine (TMO) teslim ettikleri ürünlerin ödemelerine yönelik

Ø Esnek vadelerde ödeme imkânı

Ø Hem debit hem de kredi kartı olarak kullanılabilme imkanı

Ø Sektörel iş yerlerinde vadeli işlem yapma fırsatı

2.  İşletme Kredileri:

Ø Lisanslı Depoculuk Kredisi: Üreticilerin, tüccarların fiyat dalgalanmalarından etkilenmemeleri, riskleri azaltabilmeleri için ürünlerini lisanslı depolara koymaları karşılığında aldıkları ürün karşılığında kullandırılan kredidir.

Ø TMO Makbuz Senedi Kredisi: Arpa, Yulaf, Buğday, Mısır ve Çeltik gibi ürünler krediye konu olmaktadır. Azami limit, makbuz senedi tutarından TMO tarafından yapılacak kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutar üzerinden belirlenmekte ve 12 aya kadar vadelendirilmektedir.

Ø Taksitli Tarımsal İhtiyaç Kredisi: Üretim ve hasat zamanında ortaya çıkabilecek tarımsal faaliyetlerin finansmanına yönelik bir kredi türüdür.

Ø Tarımsal Gelir Kredisi: Henüz ödemesini alamayan üreticilere yönelik bir kredi türüdür. Üretim maliyetinin %85’ine ve 8 aya kadar vadelendirilmektedir. Vadesinde tek ödeme yapılmaktadır.

Ø Hasat Kredisi: Ürünün ekimi ile hasatı arasındaki ihtiyaçlarına, gübre, ilaç alımı, sulama, sürüm ve işçilik giderleri gibi, yönelik bir kredi türüdür. 

Bankalar bu kredi türünde çok farklı ödeme planı sunmaktadır, 3 veya 6 ay ödemesiz dönem sonrasında eşit taksit ve 12 aya kadar vade veya 3 ayda bir kâr payı ödemeli vade sonunda anapara + kâr payı gibi.

Ø Sözleşmeli Üretim Kredisi: Sözleşme karşılığı başka firmalar için üretim yapan üreticilerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olan bir kredi türüdür.  12 aya kadar tek ödemeli ödeme planı olduğu gibi 24 aya kadar 3, 6 veya 12 ayda bir ödemeli geri ödeme planın sunan bankalar vardır.

Ø Meyve/Bağ/Sera/Bitkisel Tarım Kredisi: Üretimden ürünün paketleme, depolama, nakliye ve pazarlama ihtiyaçlarına yönelik bir kredi türüdür.  Üretim maliyetinin %85’ine kadar 36 ay vade ile kullandırım yapılabilir. 1, 3, 6 veya 12 ayda bir veya vade sonunda ödemeli ödeme planları sunulabilmektedir. 

Ø Organik Tarım Kredisi: Üretimden ürünün paketleme, kontrol ve sertifikasyon giderlerine yönelik olan bir kredi türüdür. Organik tarım sertifikası olan veya geçiş sürecinde ise bu durumu belirten belge ile kullandırım yapılabilir. Üretim maliyetinin %85’ine kadar, 24 aya varan vadelerle 1, 3, 6 ve 12 ay veya vade sonunda ödemeli geri ödeme planları sunulabilmektedir.

Ø Tavukçuluk Kredisi: Kanatlı kümes hayvanı alımından yumurta üretimine kadar olan tüm işçilik, yem gibi ihtiyaçların giderilmesine yönelik bir kredi türüdür. , 24 aya varan vade, 1, 3, 6 ve 12 ay veya vade sonunda ödemeli geri ödeme planları sunulabilmektedir. Beyaz et ve yumurta üretenlerde Gıda sertifikası, İşletme Tescil Belgesi ve Çalışma izni aranır.

Ø Arıcılık: Tüm arıcılık faaliyetlerinde oluşan ihtiyaca yönelik bir kredi türüdür. İşletme maliyetinin %585’ine kadar fonlana yapılmaktadır. 24 aya kadar 1, 3, 6 veya 12 aylık ödeme imkanları olduğu gibi 12 ay vadede tek ödemeli ödeme planları da oluşturulabilmektedir.

Bu kredide arıcılar birliğinden alınacak arıcı kimlik belgesi şartı aranmaktadır.

Ø Besicilik: Büyükbaş ve Küçükbaş hayvanlarının alımından kesimine kadar geçen sürede oluşan bütün ihtiyaçlara yönelik olan bir kredi türüdür. Üretim maliyetinin %85’ina kadar fonlama yapılabilmektedir. 24 aya kadar 1, 3, 6 veya 12 ay ödemeli olabildiği gibi 12 ay vade ile vade sonunda tek ödemeli ödeme planı da sunulabilmektedir.

Ø Süt hayvancılığı: Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığındaki yem, ilaç, veterinerlik ve bakım giderlerine yönelik olan bir kredi türüdür. 24 aya kadar 1,3 ve 6 aylık ödeme planları oluşturulabilir.

Bazı bankalar bu kredi için “Damızlık Birliği Üyelik Belgesi” istemektedir

3.  Yatırım Kredileri:

Tarımsal faaliyetlerini büyütmek, genişletmek isteyen çiftçilerin araç, ekipman, tarla alımı; sera, meyve ve bağ tesis, yapım ve modernizasyonu gibi ihtiyaçlara yönelik bunlara uygun yatırım kredileri verilmektedir.

Araç -traktör, pülverizatör, römork, biçerdöver gibi- kredilerinde birinci el için %75’ine kadar 72 aya varan vade imkanı ile, 2. El için %60’ına kadar 48 aya varan vade imkanı ile fonlama yapılabilmektedir.

Arazi ve tarla alımlarında ekspertiz değerinin %50si 60 aya kadar fonlama yapılabilmektedir

Genel olarak diğer yatırım kredilerinde yatırım maliyetinin %85’i 60 ay vade ile 1,3,6 ve 12 ay ödemeli ödeme planları oluşturulabilmektedir. 

Tarımsal yatırım kredilerinde birçok hibe ve teşvik de bulunmaktadır. Bu hibe, teşviklere yönelik bankaların kredi ürünleri bulunmaktadır, IPARD[1] Kredi Niyet Mektubu, Tarım ve Kırsal Kalkınma Destekleme Kurumu (TKDK)[2] hibesi gibi.

Hazırlayan: Rukiye Üke

---

[1] IPARD; Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı

Programın Hedefleri;

·         Tarım sektörünün sürdürülebilir modernizasyonuna katkı sağlamak,

·         Gıda güvenliği, hayvan sağlığı, bitki sağlığı ve çevre ile ilgili AB standartlarına uyumu teşvik etmek

·         Kırsal alanların sürdürülebilir kalkınmasına katkıda bulunmak

·         Tarım-çevre tedbiri ve yerel kırsal kalkınma stratejilerinin uygulanması (LEADER) ile ilgili hazırlık yapmak

[2] TKDK; IPARD programı kapsamında Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlardan sağlanan kaynakları da kapsayacak şekilde, kırsal kalkınma programlarının uygulanmasına yönelik faaliyetleri gerçekleştirmek üzere Türkiye’de kurulmuş olan bir kurumdur.

TBB Bünyesinde Risk Merkezi ve Risk Merkezi Raporları

Risk merkezi, kredi kuruluşları ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca uygun görülecek finansal kuruluşların müşterilerinin risk bilgilerini toplamak ve söz konusu bilgileri bu kuruluşlar ve müşterileri ile veya onay vermeleri koşuluyla 3. kişilerle paylaşılmasını sağlamak üzere kurulmuştur.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesinde bulunan risk merkezi faaliyetleri, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'na istinaden 28 Haziran 2013 tarihinden itibaren TBB Risk Merkezi’ne devredildi. Risk Merkezi, üyelerin gerçek veya tüzel kişi müşterilerinin risk bilgilerini toplar ve bu bilgilerin üyeler ile müşterilerin kendileriyle ya da onay vermeleri koşuluyla özel hukuk tüzel kişileri ile de paylaşılmasını sağlar.

Risk merkezinin üyeleri aşağıda belirtilmiştir:

•         TBB Üyesi Bankalar

•         TKBB Üyesi Bankalar

•         Faktöring Şirketleri

•         Finansal Kiralama Şirketleri

•         Finansman Şirketleri

•         Varlık Yönetim Şirketleri

Risk merkezi raporları, Kredi ve kredi kartları, protesto edilmiş senetler, karşılıksız işlemi yapılmış ve sonrasında ödenen çekler ile ibrazında ödenen çekler,  yasal takibe intikal etmiş kredi ve kredi kartları bilgilerini içeren rapordur.

TBB Risk Merkezi, banka ve finansal kuruluşların müşterilerine ait, kredi limit, kredi risk ve tasfiye olunacak alacaklar, protestolu senet, karşılıksız çek, ibrazında ödenen çek ve negatif nitelikli bireysel kredi bilgilerini toplayarak banka ve finansal kuruluşlarla paylaşmaktadır.

Risk Merkezi Raporu, TBB Risk Merkezi adresine ve banka şube adreslerine şahsen, posta yoluyla ya da e-posta yoluyla başvuru yaparak teslim alınabilmektedir. Finansal müşterinin yanlışlık olduğunu düşündüğü rapor bilgilerinin değiştirilmesi için ilgili bankaya başvuruda bulunup düzeltme talep etmesi gerekiyor.  Risk Merkezi Raporu 4 farklı bilgi içeriğinde sunulmaktadır.

1-Kredi Limit, Kredi Risk, Tasfiye Olunacak Alacaklar Raporu;

Risk Merkezi üyesi olan banka, finansal kiralama, faktoring, finansman şirketi ve varlık yönetim şirketlerinden kullanılan kredi ve tasfiye olunacak alacaklar bilgilerinin yer aldığı rapor türü olup, Detay Rapor, Özet Rapor ve Sorunlu Krediler olarak 3 ayrı rapor türü yer almaktadır.

Detay Rapor: Güncel dönem ve bununla birlikte son 10 yıl içinde geriye dönük seçilen herhangi bir döneme ilişkin Kredi Limit-Kredi Risk-Tasfiye Olunacak Alacaklara ilişkin rapordur. Raporda, Üye Adı, Şube Adı, Kredi Türü, Kredi Limiti, Kredi Riski (0-12 ay, 12-24 ay ve 24 ay üzeri olacak şekilde vade ayrımında) ve Faiz Tahakkuk/ Komisyon tutarı bilgileri yer alır.

Özet Rapor: Güncel dönem ve bununla birlikte son 10 yıl içinde geriye dönük seçilen herhangi bir döneme ilişkin Kredi Limit-Kredi Risk-Tasfiye Olunacak Alacaklara ilişkin rapordur. 

Raporda Kredi Türü, Kredi Limiti, Kredi Riski (0-12 ay, 12-24 ay ve 24 ay üzeri olacak şekilde vade ayrımında) ve Faiz Tahakkuk/ Komisyon tutarı bilgileri yer alır. Bu raporda detay rapordaki gibi üye adı ve şube adı bilgisi yer almamaktadır.

Sorunlu Krediler Raporu: Son 10 yıl içerisindeki Sorunlu Kredilere ilişkin rapordur.  Raporda, Sorunlu Alacak niteliğindeki Kredi Türü, Dönem Bilgisi, Üye Adı, Şube Adı, Kredi Riski (0-12 ay, 12-24 ay ve 24 ay üzeri olacak şekilde vade ayrımında ) bilgileri yer alır.

2-Çek Raporu;

2007 yılından itibaren karşılıksız çekler, karşılıksız işlemi yapıldıktan sonra ödenen çekler ve ibrazında ödenen çeklere ilişkin rapordur. Raporda çek toplam adet, toplam tutar, çeklerin alındığı banka bilgileri ve en son işlem yapılan 50 adet çek dökümü yer alır.

3-Protestolu Senet Raporu;

Protestolu Senetlere ilişkin bilgilerin yer aldığı rapordur. Bu raporda son 5 yıla ait protesto edilmiş senetler Banka Adı, Şube Adı, Kayıt Türü (Bildiri veya Kaldırı), SenetTutarı, Protestolu senet bildirim dönemi, Protestolu senet kaldırı dönemi, Kaldırı Nedeni bilgileri yer alır. Not: Protestolu Senet bilgileri tespitinde rapor sahibinin Ad Soyad/unvan ve adres bilgileri ile birebir eşleşen kayıtlar raporda yer alır.

  

4-Negatif Nitelikli Bireysel Krediler Raporu;

 Yasal takibe intikal etmiş gerçek kişilere ait kredi ve kredi kartları bilgileri yer aldığı rapordur. Bu raporda negatif nitelikli bireysel kredilere ilişkin Kredi Türü, Banka Adı, Şube Adı, Kredi Kartı Numarası, Kredinin Takibe Alındığı Ay/Yıl, Kredinin Tahsil Edildiği Ay/Yıl bilgileri yer alır.

Risk Merkezi Raporu ücreti 2,25 TL + KDV dir.

Sonuçta;

Ø  İsteyen tüketici ve şirketler de kendisiyle ilgili risk raporu talep ederek, bankalar açısından kredibilitesini görebilecek.

Ø  Risk Merkezi’nin bankalara verdiği bilgileri görmek isteyen tüketiciler de 5 TL karşılığında kişisel rayting’lerini öğrenebilecekler.

Ø  Uygulama hızlı ve efektif veri akışı açısından bankalara ve finansal planlama açısından da tüketicilere faydalı olacak

Ø  Türkiye’de de bankaların bundan sonraki süreçte risk yönetimi açısından ihtiyaç duydukları bilgilerden oluşan bir müşteri veri seti oluşturmaları mümkün olabilecek

Ø  Daha önceden Merkez Bankası tarafından yürütülen ve zaman zaman bürokrasi nedeniyle gecikmelerden şikayet edilen Risk Merkezi faaliyetleri özel sektör eliyle daha hızlı ve efektif yürütülmüş olacak.

Hazırlayan: İbrahim Öz