16 Ağustos 2012 Perşembe

Bankacılıkta Kur Riski (Foreign Exchange Risk)

Kur riski, kurun değişiminden dolayı işletmelerin varlık ve yükümlülüklerinde yaşanan değişimler olarak ifade edilebilir. Bilindiği gibi işletmelerin varlık ve yükümlülüklerinin bir kısmı yerel para birimi dışında bir çok para biriminden oluşabilir. Örneğin bir işletme Euro cinsinden kredi kullanıp aynı zamanda Amerikan Doları mevduat tutabilir. Bu durumda iki para birimi arasındaki bir değişim işletmeye ya kar ya da zarar getirebilecektir. 1990’lı yıllarla birlikte bankaların kolay kazanç olarak nitelendirdikleri döviz bazlı borçlanarak TL bazlı yatırımlar yapması, bir kaçının iflas etmesine sebep olmuştur. Bu bankalara örnek olarak 1994 yılında iflas eden Marmara Bank, İmpexbank ve TYT Bank gösterilebilir.

Söz konusu durumun nasıl oluştuğunu bir örnek ile açıklamak istediğimizde aşağıdaki bilançolar üzerinden hareket edebiliriz. Buna göre 1 USD = 1.3 TL olduğu durumda aşağıdaki bilanço verilmektedir:

Tablo 5. CCC Bankası 31.12.xx11 tarihli bilançosu

Aktif
Pasif
Dönen Varlıklar
250.000 TL
Kısa Vadeli Borçlar
500.000 TL
Bankalarda tutulan mevduat
50.000 TL
Mevduat
200.000 TL
Krediler
100.000 TL
Mevduat - USD
250.000 TL
Krediler - USD
50.000 TL
Diğer KVB
50.000 TL
Diğer Dönen Varlıklar
50.000 TL


Duran Varlıklar
700.000 TL
Uzun Vadeli Borçlar
350.000 TL
Krediler
250.000 TL
Kredi - USD
300.000 TL
Krediler - USD
200.000 TL
Diğer UVB
50.000 TL
Gayrimenkuller
150.000 TL
Özkaynak
100.000 TL
Haklar
50.000 TL
Sermaye
100.000 TL
Diğer Duran Varlıklar
50.000 TL
Kar/Zarar
0 TL
Toplam
950.000 TL
Toplam
950.000 TL


Fakat 1 yıl sonra 1 USD = 1.5 TL olduğu durumda tablo aşağıdaki gibi olacaktır. Görüldüğü gibi USD cinsinden varlıklar ve yükümlülükler yeniden değerlenmiş ve buna göre bankanın aldığı kur riskinden dolayı (bu örnekte bankanın USD açık pozisyonuna sahip olduğu görülmektedir)

Tablo 6. CCC Bankası 31.12.xxx9 tarihli bilançosu

Aktif
Pasif
Dönen Varlıklar
257.692 TL
Kısa Vadeli Borçlar
538.462 TL
Bankalarda tutulan mevduat
50.000 TL
Mevduat
200.000 TL
Krediler
100.000 TL
Mevduat - USD
288.462 TL
Krediler - USD
57.692 TL
Diğer KVB
50.000 TL
Diğer Dönen Varlıklar
50.000 TL


Duran Varlıklar
730.769 TL
Uzun Vadeli Borçlar
396.154 TL
Krediler
250.000 TL
Kredi - USD
346.154 TL
Krediler - USD
230.769 TL
Diğer UVB
50.000 TL
Gayrimenkuller
150.000 TL
Özkaynak
53.847 TL
Haklar
50.000 TL
Sermaye
100.000 TL
Diğer Duran Varlıklar
50.000 TL
Kar/Zarar
-46.153 TL
Toplam
988.462 TL
Toplam
988.462 TL


Yukarıdaki tablo incelendiğinde bankanın kur riskinden dolayı zarar ettiği anlaşılmakta ve sermayesinin bir bölümünün bu sebeple eridiği görülmektedir.
 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder