28 Eylül 2012 Cuma

Vadeli İşlem Neden Yapılır?

Vadeli işlem yapanların kimler olduğuna ve neden yaptıklarına geçmeden bu işlemlerin diğer finansal işlemlerden nasıl ayrıldığına bakmak gerekmektedir. Buna göre:
- Aynı gün içinde teslimatın olduğu işlemler cash piyasa olarak tanımlanan piyasada
- Teslimatın t + 1 de olduğu işlemler ise Over Night (O/N) diye tanımlanan piyasada
- Teslimatın t + 2 de olduğu işlemler ise spot diye tanımlanan piyasada
- Teslimatın t + 2 den sonra olduğu işlemler ise Vadeli diye tanımlanan piyasada

gerçekleşmektedir.

Bilindiği gibi her vadeli işlem için geçerli olan yatırımcı tipleri burada da kendilerini göstermektedirler. Vadeli piyasalarda işlem yapan yatırımcılar üç ana grup altında toplanabilir. Bunlar aşağıda detayları ile belirtilmişlerdir:
·         Riskten korunmak isteyenler: Riskten korunmak isteyen yatırımcılar, bir sermaye piyasası aracı, döviz, kıymetli maden veya malı kullanan, bunlarda pozisyon tutan veya gelecekte teslimatını bekleyen, ancak ilgili ürünün fiyatında gelecekte meydana gelebilecek olumsuz değişimlerden korunmak isteyen kişi veya kurumlardır. Bu yatırımcılar, spot piyasalarda fiyatların yükselmesinden korunmak için vadeli işlem sözleşmesine alıcı (uzun taraf), düşmesinden korunmak için de vadeli işlem sözleşmesine satıcı (kısa taraf) olarak girerler.
·        Spekülatörler: Bu kişilerin alım-satım işleminde bulunmaları zaman zaman ani fiyat hareketlerine sebep olmakla birlikte, piyasanın likiditesini ve işlem hacmini arttırdığı bilinmektedir. Spekülatörlerin risk alma konusundaki isteklilikleri diğer piyasa katılımcılarının taşıdıkları riski spekülatörlere devretme suretiyle bu aktörlere riskten korunma imkanı sağlar.
·         Arbitrajcılar: Bu grup ise piyasalar arasındaki fiyat dengesizliklerinden yararlanarak risksiz kar elde etmeyi hedefleyen yatırımcılardır. Eğer spot piyasalar ile vadeli piyasalar arasındaki taşıma maliyeti ilişkisi sonucu oluşması gereken fiyattan farklı seviyelerde fiyat oluşması durumunda, arbitrajcılar devreye girerek ucuz olan piyasada alış, pahalı olan piyasada satış yaparak piyasaları dengelerler. Bu faaliyetler piyasaların birbirleriyle uyumlu ve dengeli hareket etmesini ve gerçekçi fiyat oluşumunu sağlar. Etkin piyasalarda arbitraj işlemleri ile risksiz kar elde etme imkanı genel olarak mümkün değildir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder